A) Blisko co piąty respondent (18%) chciałby usłyszeć słowa przeprosin za rozstrzelanie polskich oficerów w Katyniu, ponad jedna trzecia (36,1%) nie ma zdania w tej sprawie. Przeciwnicy przeprosin dopytywani o uzasadnienie swojej opinii wskazywali, że za tę zbrodnię odpowiadają hitlerowcy, a nie Związek Radziecki (46,8%), Rosja nie odpowiada za działania radzieckich władz (34%), osłabiłoby to pozycję Rosji w stosunkach z Polską (8,2%).
Tekst A reprezentuje styl publicystyczno-informacyjny, z elementami stylu urzędowo-statystycznego. Świadczą o tym dane procentowe, rzeczowy ton, brak emocjonalności i przedstawienie wyników badań opinii.
B) Tak samo powiedziałam wtedy, kiedy Carlos, kretyn, pytał mnie przez telefon, pienił się, ale niby spokojnie pytał, czybym sprzedała własną matkę. Ja mu, że matki nie, że ojca bym tylko sprzedała, bo sobie na to zasłużył, ale wiem, co chciał powiedzieć, i wiem, że nie miał racji.
Tekst B jest napisany stylem potocznym. Występują w nim wyrażenia nacechowane emocjonalnie i kolokwialne, np. „kretyn”, „pienił się”, „Ja mu, że…”. Wypowiedź przypomina swobodną relację ustną.
C) Język utworów literackich składa się z różnych typów monologu i dialogu, ze splotów różnokształtnych form mowy ustnej i pisanej. Nawet w ramach społeczno-językowych odpowiedniości w stosunku do mowy potocznej, praktycznej, język utworu literackiego wchłania w siebie te konstruktywne typy „wypowiadania się”, nie jako z natury dane kształty języka potocznego, lecz poddając je deformacji w płaszczyźnie pewnych dążności kompozycyjnych, przenosząc je do kontekstu literatury. W języku utworów literackich występują formy złożonych połączeń tych konstrukcji, w których krzyżują się zasady z jednej strony mowy ,,ustnej’’ i ,,pisanej’’, z drugiej – monologicznych całości i łańcuchów dialogu, z trzeciej – struktur wierszowych i prozaicznych.
Tekst C reprezentuje styl naukowy. Wskazują na to specjalistyczne słownictwo, długie i złożone zdania, obiektywny ton oraz abstrakcyjny charakter wypowiedzi.
D) Gdy byłam małolatą, dziadkowie zabrali mnie na wczasy w Bułgarii. Jak było? Cudownie… do tego miejsca wracałam wspomnieniami przez całe dzieciństwo. Nazwa tego miasteczka „po naszemu” brzmiała Drużba. Tłukłam się tam pociągiem… noc… dzień… i noc. To była podróż niczym dookoła świata! Uwięzieni w przedziale sypialnym ponad 30 godzin w jedną stronę. Dziadek, który notorycznie uderzał łysą głową w „łóżko” na „drugim piętrze”, i babcia, która nawiązywała znajomości z wesołą gromadką z sąsiednich przedziałów… i ja, która nie mogłam zmieścić w swojej małej głowie takiej odległości i czasu, w jakim trzeba ją pokonać.
Tekst D jest napisany stylem potocznym. Pojawiają się tu kolokwializmy, np. „małolatą”, „po naszemu”, „tłukłam się”, a także swobodna, emocjonalna narracja, pytanie „Jak było?” i wielokropki imitujące tok żywej opowieści.
E) Wygrana zamojskich tenisistów stołowych w przedostatniej kolejce. Tenisiści stołowi Uczelni Państwowej im. Trefla Zamość wygrali z Poltarexem Pogonią Lębork 3:0 w kolejnym meczu Lotto Superligi. Punkty zdobyli: Konstantinos Angelakis, Marcin Litwiniuk i Ihor Zavadskyi. Mecz odbył się w ramach przedostatniej kolejki rozgrywek. W ostatnim spotkaniu zamojska drużyna zmierzy się 30 marca na wyjeździe z Olimpią-Unią Grudziądz.
Tekst E reprezentuje styl informacyjny, typowy dla krótkiej notatki prasowej lub sportowej. Jest rzeczowy, zwięzły, opiera się na faktach, datach, nazwach drużyn i wyniku meczu.
Styl potoczny występuje w tekstach B i D.
1. Najpierw przypomnij sobie cechy stylu potocznego: swobodę wypowiedzi, kolokwializmy, emocjonalność, skróty myślowe i składnię przypominającą mowę.
2. Wskaż w tekście B wyrażenia potoczne i nacechowane emocjonalnie, takie jak „kretyn”, „pienił się” oraz „Ja mu, że…”.
3. Odszukaj w tekście D słowa i konstrukcje charakterystyczne dla codziennej opowieści, np. „małolatą”, „po naszemu”, „tłukłam się”, pytanie „Jak było?” i wielokropki.
4. Porównaj teksty A, C i E z wypowiedziami potocznymi: zauważ, że są bardziej rzeczowe, uporządkowane i pozbawione swobodnej emocjonalności.
5. Określ style pozostałych fragmentów: A – publicystyczno-informacyjny, C – naukowy, E – informacyjny, a następnie sformułuj wniosek, że stylem potocznym napisano teksty B i D.