Iwan Bezdomny został uznany za wariata, ponieważ opowiadał o wydarzeniach, które dla innych brzmiały niewiarygodnie. Twierdził, że spotkał tajemniczego cudzoziemca, który przepowiedział śmierć Berlioza, a potem próbował ścigać jego niezwykłą ekipę. Biegał po Moskwie w dziwnym stanie, zachowywał się chaotycznie i mówił o rzeczach przekraczających zdroworozsądkowe wyobrażenia ludzi wokół niego. W rzeczywistości Iwan mówił prawdę, ale prawda ta nie mieściła się w oficjalnym obrazie świata. W Moskwie przedstawionej przez Bułhakowa za wariata może zostać uznany ktoś, kto widzi więcej niż inni, odrzuca pozory i mówi o tym, czego społeczeństwo nie chce przyjąć do wiadomości. Obłęd staje się więc etykietą nadawaną temu, kto nie pasuje do obowiązującej wersji rzeczywistości. Bycie wariatem oznacza w tej powieści także wykluczenie z uporządkowanego, oficjalnego świata. Człowieka niewygodnego można odsunąć, zamknąć w szpitalu i przestać traktować jego słowa poważnie. Iwan początkowo zostaje tak właśnie unieszkodliwiony, choć z czasem przechodzi przemianę i zaczyna lepiej rozumieć prawdę o świecie, Wolandzie oraz Mistrzu.
1. Zauważ, że Iwan relacjonuje prawdziwe, ale niezwykłe wydarzenia, których otoczenie nie potrafi zaakceptować.
2. Dostrzeż, że jego chaotyczne zachowanie po śmierci Berlioza dodatkowo sprawia, iż inni uznają go za obłąkanego.
3. Zwróć uwagę, że w świecie powieści oficjalna rzeczywistość wypiera wszystko, co nadprzyrodzone i niewygodne.
4. Podkreśl, że miano wariata otrzymuje człowiek mówiący prawdę, ale niedostosowaną do społecznych oczekiwań.
5. Wyjaśnij, że szpital psychiatryczny pełni funkcję miejsca odosobnienia dla tych, którzy nie mieszczą się w narzuconym porządku.