W Szewcach można wyróżnić trzy fazy rewolucji. Pierwsza faza to bunt szewców przeciw dotychczasowemu porządkowi. Sajetan i Czeladnicy są przedstawicielami ludzi pracy, którzy czują się wyzyskiwani i ograniczani przez istniejący system. Ich bunt wyrasta z pragnienia zmiany świata, ale od początku ma charakter chaotyczny i groteskowy. Szewcy chcą wyzwolenia, lecz nie potrafią stworzyć jasnego programu działania. Druga faza to przejęcie władzy przez szewców. Po przewrocie dawni podwładni stają się rządzącymi, ale ich zwycięstwo nie przynosi prawdziwej przemiany. Zamiast wolności pojawia się nuda, pustka i nowe formy przymusu. Rewolucja okazuje się rozczarowaniem, bo zmienia tylko układ sił, a nie rozwiązuje najważniejszych problemów człowieka. Trzecia faza to nadejście nowej, bezosobowej władzy reprezentowanej przez Towarzysza X i Towarzysza Abramowskiego. Ten etap oznacza koniec złudzeń rewolucyjnych. Na miejsce dawnego porządku i rewolucyjnego chaosu przychodzi system totalitarny, biurokratyczny i kolektywistyczny. Jednostka zostaje podporządkowana mechanizmowi ideologii, statystyki i kontroli. Witkacy pokazuje więc rewolucję jako proces, który nie prowadzi do wyzwolenia. Każda kolejna faza przynosi tylko nową formę zniewolenia. Dramat ma wymowę katastroficzną: człowiek traci indywidualność, a historia zmierza ku bezdusznemu, zmechanizowanemu porządkowi.
1. Zauważ, że rewolucja w Szewcach nie jest jednorazowym wydarzeniem, ale procesem składającym się z kilku etapów.
2. Dostrzeż, że najpierw pojawia się bunt szewców przeciw dawnemu porządkowi społecznemu.
3. Zwróć uwagę, że po zwycięstwie szewcy sami zaczynają tworzyć nową władzę, która także nie daje ludziom wolności.
4. Podkreśl, że finał przynosi nadejście jeszcze bardziej bezosobowego systemu reprezentowanego przez Towarzysza X i Towarzysza Abramowskiego.
5. Wyjaśnij, że Witkacy pokazuje rewolucję jako mechanizm wymiany jednej formy przemocy na drugą, a nie jako drogę do prawdziwego wyzwolenia.