W Ferdydurke „gęba” oznacza społeczną maskę, rolę albo opinię narzuconą człowiekowi przez innych. Człowiek nie zawsze sam decyduje, kim jest, ponieważ otoczenie przypisuje mu określone cechy. Może zostać uznany za dziecko, głupca, ucznia, buntownika, człowieka poważnego albo niedojrzałego. Taka „gęba” zaczyna go ograniczać i zmusza do zachowywania się zgodnie z cudzym wyobrażeniem. „Mina” to chwilowy grymas, poza lub sztuczny wyraz twarzy. W scenie pojedynku Syfona z Miętusem miny stają się sposobem walki o narzucenie drugiemu człowiekowi określonej formy. Mina nie jest naturalną twarzą, lecz czymś udawanym, przerysowanym i zależnym od sytuacji. Moim zdaniem pojęcia „gęby” i „miny” są określeniami wartościującymi, najczęściej negatywnymi. Pokazują, że człowiek traci autentyczność i zostaje uwięziony w cudzych ocenach, rolach oraz pozach. Gombrowicz używa tych słów po to, aby ośmieszyć społeczne formy i pokazać, że relacje między ludźmi często polegają na wzajemnym narzucaniu sobie masek. Nie są to jednak pojęcia całkowicie jednoznaczne. Gombrowicz sugeruje, że człowiek nie może istnieć zupełnie poza formą. Każdy w jakimś stopniu przyjmuje „gębę” i robi „miny”, bo żyje wśród innych ludzi. Problem polega na tym, że te formy mogą człowieka zafałszować i zniewolić.
1. Zauważ, że „gęba” oznacza u Gombrowicza maskę społeczną albo opinię narzuconą przez innych.
2. Dostrzeż, że „mina” jest chwilową pozą, grymasem lub sztucznym zachowaniem.
3. Zwróć uwagę, że oba pojęcia wiążą się z formą, czyli sposobem, w jaki człowiek zostaje ukształtowany przez otoczenie.
4. Podkreśl, że „gęba” i „mina” mają najczęściej wydźwięk negatywny, bo oznaczają utratę autentyczności.
5. Wyjaśnij, że Gombrowicz nie pokazuje całkowitej ucieczki od formy, lecz ujawnia, jak bardzo człowiek zależy od cudzych ocen i spojrzeń.