W tym zadaniu porównaj język dwóch wierszy Juliana Tuwima. Zwróć uwagę na obecność słownictwa potocznego, ekspresyjnego i dosadnego, a następnie wyjaśnij, jaką funkcję pełni kolokwializacja w każdym z utworów.

Oba wiersze Juliana Tuwima wykorzystują kolokwializację, czyli świadome wprowadzanie do poezji języka potocznego, codziennego i ekspresyjnego. Dzięki temu poeta zrywa z tradycyjnym wyobrażeniem liryki jako stylu wyłącznie podniosłego, eleganckiego i „ładnego”. Zarówno w utworze Poeto!, jak i w Dyskusji, język jest żywy, gwałtowny, niekiedy prowokacyjny, a jego potoczność wzmacnia emocjonalność wypowiedzi. W wierszu Poeto! kolokwializacja służy przede wszystkim stworzeniu manifestu poetyckiego. Podmiot liryczny zwraca się bezpośrednio do poety i nakłania go do zerwania z mieszczańskim spokojem, salonową ogładą i sztucznością. Pojawiają się wyrażenia ostre, brutalne i codzienne, na przykład: „bety i pierzyny”, „gablotki”, „sklepikarską twarz”, „skonfiskowaną mordę”, „ugryź prezesa w ucho”. Język ten ma szokować i pobudzać. Poeta nie powinien być grzecznym ozdobnikiem kultury, lecz kimś gwałtownym, niepokornym i zdolnym burzyć zastany porządek. Kolokwializmy, groteskowe obrazy i celowo absurdalne polecenia podkreślają buntowniczy charakter utworu. W Poeto! ważne są także neologizmy i słowa o brzmieniu dziwacznym: „palyczeć, krumskać, skobrować i kmić/ sąbrzyć, wichatać, rumczeć, ulpasonić, brtyć…”. Nie mają one jasnego znaczenia, ale działają brzmieniem i energią. Pokazują, że poezja może eksperymentować z językiem, wykraczać poza zwykłą komunikację i tworzyć własną, swobodną przestrzeń słowa. W Dyskusji kolokwializacja pełni nieco inną funkcję. Wiersz przedstawia pijacką rozmowę dwóch osób, dlatego jego język przypomina mowę potoczną, chaotyczną i chwilami bełkotliwą. Już pierwsze wersy: „Ostro urżnęliśmy się czystą/ Władek i ja” wprowadzają ton swobodnej, dosadnej relacji. Pojawiają się też potoczne zwroty: „w czubie ma”, „A won!!”, a konstrukcja wypowiedzi jest poszarpana, oparta na krótkich zdaniach, pytaniach i nagłych skojarzeniach. Mowa bohatera sprawia wrażenie niespójnej, ale właśnie dzięki temu wiarygodnie oddaje stan upojenia alkoholowego i absurdalność prowadzonej „dyskusji”. Podobieństwo obu utworów polega więc na odrzuceniu języka wzniosłego i na wprowadzeniu do poezji mowy codziennej, gwałtownej, ekspresyjnej oraz niekiedy komicznej. Tuwim pokazuje, że poezja może korzystać z wyrażeń potocznych, żartobliwych, brutalnych i pozornie „niepoetyckich”. Różnica polega na funkcji tego zabiegu. W Poeto! kolokwializacja ma charakter programowy i manifestacyjny: służy wezwaniu do odnowienia poezji, do jej uwolnienia od konwenansów. W Dyskusji pełni funkcję stylizacyjną i komiczną: odtwarza język pijackiego dialogu, a przy tym ośmiesza pompatyczne tematy polityczne i ideologiczne, które w ustach nietrzeźwego rozmówcy brzmią groteskowo.