Wpływ państw ościennych na sytuację wewnętrzną Rzeczypospolitej był jednym z kluczowych czynników, które oddziaływały na losy i stabilność tego wielonarodowego państwa. Liczne konflikty terytorialne, interwencje zbrojne oraz rywalizacja polityczna między sąsiednimi mocarstwami i stronnictwami wewnętrznymi przyczyniły się do osłabienia i upadku Rzeczypospolitej. Jednym z najważniejszych sąsiadów Rzeczypospolitej była Rosja, która od wieków utrzymywała napięte stosunki z polskim państwem, gdyż była zainteresowana zdobyciem wschodnich polskich ziem. Z tego powodu na przestrzeni wieków toczyła z Rzecząpospolitą liczne wojny, które przyniosły znaczne straty terytorialne dla obu stron. Rosnące wpływy moskiewskie w polskiej polityce wewnętrznej wzrosły w wyniku korupcji szlachty, a interwencje i manipulacje w sprawach wewnętrznych państwa osłabiły wewnętrzną spójność i jedność Rzeczypospolitej.
Szwecja również miała duży wpływ na sytuację wewnętrzną Rzeczypospolitej. W XVII wieku, w okresie potopu szwedzkiego, najeźdźcy zajęli dużą część terytorium polskiego, co spowodowało kryzys władzy monarszej, osłabiło gospodarczo państwo, doprowadziło do kryzysu demograficznego i klęsk głodu. Interwencje szwedzkie osłabiły władzę królewską i przyczyniły się do chaosu politycznego mającego długotrwałe skutki dla wewnętrznej sytuacji Rzeczypospolitej, która nigdy później nie podniosła się kolan.
W XVIII wieku toczyły się również konflikty z innymi sąsiadami Rzeczypospolitej, takimi jak Prusy, Austria i Saksonia. Prusy, pod wodzą Fryderyka II, dążyły do powiększenia swojego terytorium kosztem Rzeczypospolitej. Interwencje pruskie i prowadzone wojny osłabiły państwo polskie, a ostatecznie doprowadziły do rozbiorów. Podobnie, wpływ Austrii w Sejmie Rzeczypospolitej pozwalał na realizację ich interesów i osłabienie władzy centralnej. Dokonywano tego poprzez opłacanie stronnictw szlacheckich, których zadaniem było promowanie wpływów Habsburskich.
Te przykłady pokazują, że wpływ państw ościennych na sytuację wewnętrzną Rzeczypospolitej przejawiał się przez interwencje militarne, wspieranie różnych frakcji politycznych, kształtowanie polityki zagranicznej i terytorialne zmiany dokonane przez rozbiory.