Piotr I podzielił Rosję na okręgi administracyjne zarządzane przez gubernatorów. Dokonał tego, aby zwiększyć kontrolę państwa nad oddalonymi regionami i usprawnić zarządzanie.
Władca wprowadził szereg reform mających na celu modernizację gospodarki. Zainicjował rozwój przemysłu, poprawę infrastruktury, rozbudowę portów handlowych i promowanie handlu zagranicznego.
Przeprowadził reformę armii, tworząc nowoczesne, regularne siły zbrojne wzorowane na armiach europejskich. Wprowadził nowe taktyki wojskowe, zreformował system poboru i utworzył stałą armię zawodową. Piotr I pragnął podniesienia potencjału militarnego, gospodarczego i kulturalnego.
Chciał uczynić z Rosji nowoczesne i silne państwo, zdolne rywalizować z innymi europejskimi mocarstwami. Car zdawał sobie sprawę, że rozwinięcie floty i modernizacja armii są niezbędne do ochrony Rosji przed zagrożeniami ze strony innych państw, zwłaszcza ze Szwecji i Imperium Osmańskiego.
Car stworzył nowe instytucje oświaty, w tym Szkołę Morską, Akademię Nauk i Petersburski Uniwersytet Państwowy. Celem było podniesienie poziomu edukacji w Rosji, kształcenie w nowych dziedzinach nauki i opracowanie nowatorskich technologii. Zaowocowało to zmianami w kulturze rosyjskiej, prowadząc do jej europeizacji.
Piotr nakazał noszenie zachodnich strojów, wprowadził nowe zwyczaje, zmienił kalendarz rosyjski na gregoriański i zachęcał do nauki języków obcych.
Jego najbardziej znaną decyzją dotyczącą sfery obyczajów, było zakazanie noszenia bród przez bojarów. Na wielu ilustracjach z epoki przedstawia się go z nożycami w ręku w trakcie strzyżenia bród. Monarcha był zafascynowany kulturą i technologią zachodnią. Chciał zbliżyć Rosję do Europy i nawiązać z nimi silne kontakty gospodarcze, polityczne i kulturalne.
W rezultacie tych reform Rosja przekształciła się z feudalnego państwa w nowoczesne imperium, a Piotr I Wielki został uznany za jednego z najbardziej znaczących reformatorów w historii Rosji.