Nazwa miasta pochodzi od nazwiska jego założyciela - Piotra I Wielkiego, cesarza Rosji. Piotr, będąc jednym z najbardziej wpływowych władców rosyjskich, zdecydował się na budowę nowego miasta na terenach mokradeł nad rzeką Newą, mającego stanowić nowoczesne centrum administracyjne, handlowe i kulturalne. W ten sposób chciał pokreślić swój prestiż i stworzyć pomnik, który zapewni mu pamięć wśród potomnych.
Po zmianie nazwy miasta na Petrograd w 1914 roku (z powodu negatywnego brzmienia niemieckiego słowa „Burg”), nazwa oryginalna została przywrócona po rewolucji październikowej w 1924 roku. Dziś Petersburg (Санкт-Петербург) jest drugim co do wielkości miastem Rosji i jednym z najważniejszych ośrodków kulturalnych i turystycznych w kraju.