Iwan IV Groźny doprowadził w latach 1565–1572 do całkowitej marginalizacji bojarskiej opozycji poprzez wprowadzenie tzw. opriczniny – krwawego reżimu polegającego na karaniu odbieraniem godności i własności niezadowolonym z rządów bojarom. Nowa polityka doprowadziła do zmniejszenia wpływu na sprawy państwa bojarstwa w miejsce wiernych władcy opriczniców.
Państwo moskiewskie w latach rządów Iwana IV Groźnego wyewoluowało w reżim podporządkowany władcy, co stanowiło wstęp do panującego później w Rosji systemu samodzierżawia.