cywilizacja egipska;
państwa północnego Sudanu;
Mali i Songhaj (Afryka Zachodnia);
Etiopia;
cywilizacja Suahili.
Rozwój cywilizacyjny w Afryce stał na dużo niższym poziomie niż na innych kontynentach, co m.in. pozwoliło Europejczykom na zdominowanie kontynentu aż do czasów dekolonizacji w XX wieku. Jedynym krajem afrykańskim, który nie został nigdy w pełni skolonizowany, była chrześcijańska Etiopia.