Jeśli chodzi o generalny układ kolonii, można zauważyć, że ekspansja zachodziła w zgodzie z postanowieniami ustaleń hiszpańsko-portugalskich. Da się jednak ujrzeć wyjątki od tej reguły – Portugalczycy zajmowali chociażby połacie Brazylii leżące za linią ustanowioną w Tordesillas, z kolei Hiszpanie przejęli m.in. Filipiny.
Portugalczycy nie znaleźli w Brazylii takich bogactw jak Hiszpanie chociażby w państwie Inków, lecz szybko rozpoczęli rozbudowę efektywnego systemu gospodarczego opartego na niewolnictwie.