Kryzys instytucji parlamentarnych Rzeczypospolitej w drugiej połowie XVII wieku był złożonym zjawiskiem, które miało swoje korzenie w wielu aspektach społeczno-politycznych tego okresu. Pierwszym z nich była rosnąca rola szlachty w życiu politycznym kraju, która doprowadziła do powstania systemu parlamentarnego opartego na liberum veto. Było to prawo każdego posła do zablokowania dowolnej decyzji sejmu, co w praktyce oznaczało, że jedna osoba mogła zablokować całą pracę organu. Było ono często nadużywane, co prowadziło do paraliżu sejmu i niemożności podejmowania decyzji na najważniejsze kwestie państwowe. Wojny z Rosją, Szwecją i Turcją, a także powstania kozackie doprowadziły do znacznego osłabienia kraju.
Niepomijalny jest fakt rosnącego wpływu obcych mocarstw na politykę Rzeczypospolitej – Rosja, Prusy i Austria wykorzystywały swoje wpływy w sejmie do osłabienia kraju i realizacji swoich celów politycznych.
