4.Mołdawia
5.Chanat Krymski
źródło: https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/RY5Yf5uTEfvkQ/2/2iGKBXgInQko09VwR9SG4KJX2whilQSY.jpg, Krystian Chariza i zespół, Rzeczpospolita w I poł. XVII w. i w trakcie Potopu, licencja CC, zmienione.
Wielkie mocarstwa europejskie, takie jak Turcja, Szwecja i Rosja, wykorzystywały słabość Rzeczypospolitej i angażowały się w jej wewnętrzne sprawy. Działania te spustoszyły kraj i przyczyniły się do spadku dochodów państwa. Brak stabilności ekonomicznej utrudniał finansowanie armii, utrzymanie administracji i realizację inwestycji w rozwój.