Zadanie
Trzeba stworzyć pełną charakterystykę dynamicznego bohatera, uwzględniając jego sytuację, osobowość, teorię, zbrodnię, relacje z innymi i przemianę.
Rozwiązanie
Rodion Raskolnikow jest młodym, inteligentnym i ambitnym byłym studentem prawa, żyjącym w skrajnej biedzie w Petersburgu. Jest człowiekiem dumnym, zamkniętym w sobie i przekonanym o własnej intelektualnej wyjątkowości.
Jego osobowość jest jednak pełna sprzeczności. Potrafi być chłodny i pogardliwy wobec ludzi, a jednocześnie spontanicznie pomaga potrzebującym. Jest zdolny do współczucia, choć stworzył teorię pozwalającą wyjątkowym jednostkom przekraczać normy moralne.
Najważniejszym doświadczeniem bohatera staje się zabójstwo lichwiarki Alony Iwanowny oraz jej siostry Lizawiety. Raskolnikow chce sprawdzić, czy należy do ludzi „niezwykłych”. Po zbrodni okazuje się jednak, że nie potrafi uwolnić się od jej psychicznych konsekwencji. Doświadcza lęku, choroby, osamotnienia i coraz silniejszego kryzysu wewnętrznego.
Szczególne znaczenie ma jego relacja z Sonią Marmieładową. Sonia reprezentuje wartości przeciwne jego teorii: współczucie, miłość, pokorę i wiarę. Nakłania go do przyznania się do winy i towarzyszy mu po skazaniu na katorgę.
Raskolnikow jest więc bohaterem dynamicznym. Jego droga prowadzi od pychy i próby postawienia siebie ponad moralnością, przez zbrodnię i cierpienie, do początku duchowego odrodzenia. Dostojewski nie przedstawia jednak tej przemiany jako zakończonej – epilog zapowiada dopiero jej dalszy ciąg.
Wyjaśnienie
Scharakteryzuj bohatera całościowo. Wskaż jego sprzeczne cechy: pycha – współczucie, izolacja – potrzeba bliskości, racjonalizm – silne emocje. Zauważ, że jego teoria i zbrodnia są niezbędne do zrozumienia osobowości. Podkreśl dynamiczny charakter postaci: Raskolnikow nie pozostaje taki sam, a jego historia prowadzi od próby przekroczenia człowieczeństwa do stopniowego odzyskiwania więzi z drugim człowiekiem.
Język polski - wybrane pytania
REKLAMA
Zadania z tego działu
II. Pozytywizm
132
1. Wstępnie o epoce
132
2. Pozytywistyczny etos pracy
139
3. Najwięksi powieściopisarze epoki
146
4. Co odbija się w zwierciadle Lalki
162
5. Oblicza poezji czasów realizmu
180
6. Pozytywiści o powstaniu styczniowym
186
7. Eliza Orzeszkowa Gloria victis
191
8. Kostium historyczny w noweli pozytywisty
195
9. Arcydzieło czy kicz? Ku pokrzepieniu serc…
199
10. Przypomnij sobie lekturę ze szkoły podstawowej – Adam Mickiewicz Pan Tadeusz
209
11. Fiodor Dostojewski – mistrz realistycznej prozy psychologicznej
212
12. Pisarze o naturze człowieka
222
Podsumowanie przed sprawdzianem
227
Piszemy samodzielnie. Wypowiedź argumentacyjna
231