Zadanie
Musisz wyjaśnić refleksję Wokulskiego dotyczącą społeczeństwa i powiązać ją z obrazem różnych warstw społecznych przedstawionych w Lalce.
Rozwiązanie
Wyróżniony akapit zawiera krytyczną diagnozę społeczeństwa polskiego. Wokulski nazywa kraj „miniaturą”, w której „wszystko dąży do spodlenia i wytępienia rasy”. Dostrzega przede wszystkim głębokie nierówności społeczne: „jedni giną z niedostatku, drudzy z rozpusty”. Pierwsza grupa to najubożsi, których wcześniej obserwuje na Powiślu – bezrobotni, rzemieślnicy, „obdarci mężczyźni”, „mizerne dzieci” i „niezwykle brudne kobiety”. Druga to przede wszystkim zamożne warstwy społeczeństwa, zwłaszcza arystokracja, żyjąca w dostatku, lecz często bezczynna i pozbawiona użytecznych celów.
Wokulski dostrzega także brak możliwości rozwoju: „Praca odejmuje sobie od ust, ażeby karmić niedołęgów”, natomiast „miłosierdzie hoduje bezczelnych próżniaków”. Jego zdaniem społeczeństwo jest źle zorganizowane – praca i aktywność nie są odpowiednio cenione, a istniejące stosunki społeczne utrwalają zarówno biedę, jak i bezczynność. Szczególnie pesymistyczna jest końcowa refleksja o „dzieciach, których największą zaletą jest wczesna śmierć”: nędza odbiera najuboższym nie tylko godne życie, lecz także perspektywy na przyszłość.
Fragment pokazuje więc społeczeństwo jako głęboko podzielone, niesprawiedliwe i niezdolne do wykorzystania własnego potencjału.
Wyjaśnienie
Wyjdź od kontrastu zawartego w słowach „jedni giną z niedostatku, drudzy z rozpusty”. Połącz pierwszą grupę z opisanymi mieszkańcami Powiśla, a drugą z obrazem zamożnych warstw w Lalce. Następnie wyjaśnij, dlaczego Wokulski krytykuje zarówno społeczną nędzę, jak i bezczynność.
Język polski - wybrane pytania
REKLAMA
Zadania z tego działu
II. Pozytywizm
132
1. Wstępnie o epoce
132
2. Pozytywistyczny etos pracy
139
3. Najwięksi powieściopisarze epoki
146
4. Co odbija się w zwierciadle Lalki
162
5. Oblicza poezji czasów realizmu
180
6. Pozytywiści o powstaniu styczniowym
186
7. Eliza Orzeszkowa Gloria victis
191
8. Kostium historyczny w noweli pozytywisty
195
9. Arcydzieło czy kicz? Ku pokrzepieniu serc…
199
10. Przypomnij sobie lekturę ze szkoły podstawowej – Adam Mickiewicz Pan Tadeusz
209
11. Fiodor Dostojewski – mistrz realistycznej prozy psychologicznej
212
12. Pisarze o naturze człowieka
222
Podsumowanie przed sprawdzianem
227
Piszemy samodzielnie. Wypowiedź argumentacyjna
231