Zadanie
Trzeba przypomnieć motyw świata jako teatru i wyjaśnić jego znaczenie na przykładzie Makbeta Szekspira oraz twórczości Jana Kochanowskiego.
Rozwiązanie
Motyw theatrum mundi, czyli świata jako teatru, przedstawia ludzkie życie jako przedstawienie, w którym człowiek odgrywa określoną rolę. Świat staje się sceną, ludzie – aktorami, a ich życie ma swój początek i nieuchronny koniec.
W Makbecie Szekspira motyw ten pojawia się szczególnie wyraźnie w słynnym monologu tytułowego bohatera po śmierci Lady Makbet. Makbet określa życie jako „przechodniego półcienia”, a człowieka jako „biednego aktora”, który przez krótki czas odgrywa swoją rolę na scenie, po czym znika. Metafora wyraża pesymistyczną wizję ludzkiego istnienia jako krótkiego, nietrwałego i pozbawionego trwałego znaczenia.
Motyw świata jako teatru występuje również we fraszkach Jana Kochanowskiego, m.in. O żywocie ludzkim. Ludzie zostają przedstawieni jako „łątki”, czyli marionetki uczestniczące w ziemskim widowisku. Zabiegają o majątek, sławę czy władzę, choć wszystko to okazuje się nietrwałe. Nad przedstawieniem znajduje się Bóg, który obserwuje ludzkie działania z dystansu.
W obu przypadkach metafora teatru służy więc ukazaniu ograniczonej kontroli człowieka nad własnym losem oraz przemijalności życia. U Kochanowskiego nad światem istnieje jednak nadrzędny boski porządek, natomiast wypowiedź Makbeta ma zdecydowanie bardziej pesymistyczny i nihilistyczny charakter.
Wyjaśnienie
Przypomnij sobie przede wszystkim znaczenie metafory świat = teatr, człowiek = aktor lub marionetka. Wskaż podobieństwo między tekstami: ludzkie życie jest krótkie, a role i dobra, do których człowiek przywiązuje wagę, okazują się nietrwałe. Zauważ jednak różnicę: u Kochanowskiego perspektywę nadrzędną wyznacza Bóg, natomiast Makbet po doświadczeniu zbrodni i śmierci widzi życie jako bezsensowne przedstawienie.
Język polski - wybrane pytania
REKLAMA
Zadania z tego działu
II. Pozytywizm
132
1. Wstępnie o epoce
132
2. Pozytywistyczny etos pracy
139
3. Najwięksi powieściopisarze epoki
146
4. Co odbija się w zwierciadle Lalki
162
5. Oblicza poezji czasów realizmu
180
6. Pozytywiści o powstaniu styczniowym
186
7. Eliza Orzeszkowa Gloria victis
191
8. Kostium historyczny w noweli pozytywisty
195
9. Arcydzieło czy kicz? Ku pokrzepieniu serc…
199
10. Przypomnij sobie lekturę ze szkoły podstawowej – Adam Mickiewicz Pan Tadeusz
209
11. Fiodor Dostojewski – mistrz realistycznej prozy psychologicznej
212
12. Pisarze o naturze człowieka
222
Podsumowanie przed sprawdzianem
227
Piszemy samodzielnie. Wypowiedź argumentacyjna
231