Zadanie
Musisz wyjaśnić symboliczne znaczenie sceny, w której młody Wokulski wydostaje się z piwnicy Hopfera, oraz powiązać ją z późniejszymi losami bohatera i komentarzem Rzeckiego.
Rozwiązanie
Scena przedstawia młodego Wokulskiego, który pracując u Hopfera, chce jednocześnie się uczyć i dostać na uniwersytet. Inni pracownicy wyśmiewają jego ambicje. Kiedy Wokulski wychodzi z piwnicy, jeden ze stołowników zabiera mu drabinę. Bohater nie rezygnuje jednak: „Stach z głębi znowu wysunął ręce, znowu chwycił się za krawędź otworu i wydźwignął się do połowy ciała”. Ostatecznie samodzielnie wydostaje się na górę, mimo że nikt nie chce mu pomóc.
Rzecki nadaje temu wydarzeniu znaczenie symboliczne: „to wydobywanie się z piwnicy jest symbolem jego życia, które upłynęło na wydzieraniu się ze sklepu Hopfera w szerszy świat”. Piwnica symbolizuje ograniczenia wynikające z pochodzenia i sytuacji społecznej Wokulskiego, natomiast wspinanie się ku górze – jego ambicję, pracowitość, determinację i dążenie do awansu oraz zdobycia wiedzy.
Szczególnie istotne jest zachowanie otoczenia. Wokulskiemu nie tylko nikt nie pomaga, lecz inni wręcz utrudniają mu drogę – zabierają drabinę i śmieją się z niego. Dlatego Rzecki stwierdza: „Proroczy wypadek!... bo i do dziś dnia Stach ciągle tylko wydobywa się na wierzch”. Dostrzega w tej scenie zapowiedź całego późniejszego życia przyjaciela: Wokulski wielokrotnie własnym wysiłkiem pokonuje kolejne bariery, lecz społeczeństwo zamiast wspierać jego możliwości, stawia przed nim przeszkody.
Komentarz Rzeckiego zawiera także gorzką ocenę społeczeństwa: „I Bóg wie, co by dla kraju mógł zrobić taki jak on człowiek, gdyby mu na każdym kroku nie usuwano schodów”. Wokulski zostaje przedstawiony jako jednostka zdolna i wartościowa, której potencjału społeczeństwo nie potrafi wykorzystać.
Wyjaśnienie
Najpierw odczytaj dosłowne znaczenie sceny: Wokulski próbuje wydostać się z piwnicy mimo zabranej drabiny. Następnie, zgodnie z komentarzem Rzeckiego, potraktuj piwnicę, wspinanie się i usuwanie „schodów” symbolicznie. Połącz je z całym życiem Wokulskiego: jego próbami zdobycia wykształcenia, awansu i znalezienia dla siebie miejsca w społeczeństwie.
Język polski - wybrane pytania
REKLAMA
Zadania z tego działu
II. Pozytywizm
132
1. Wstępnie o epoce
132
2. Pozytywistyczny etos pracy
139
3. Najwięksi powieściopisarze epoki
146
4. Co odbija się w zwierciadle Lalki
162
5. Oblicza poezji czasów realizmu
180
6. Pozytywiści o powstaniu styczniowym
186
7. Eliza Orzeszkowa Gloria victis
191
8. Kostium historyczny w noweli pozytywisty
195
9. Arcydzieło czy kicz? Ku pokrzepieniu serc…
199
10. Przypomnij sobie lekturę ze szkoły podstawowej – Adam Mickiewicz Pan Tadeusz
209
11. Fiodor Dostojewski – mistrz realistycznej prozy psychologicznej
212
12. Pisarze o naturze człowieka
222
Podsumowanie przed sprawdzianem
227
Piszemy samodzielnie. Wypowiedź argumentacyjna
231