Zadanie
Trzeba uogólnić refleksje Pana Cogito i na ich podstawie przedstawić Herbertowską wizję współczesnego człowieka.
Rozwiązanie
Współczesny człowiek w wierszu Herberta jest istotą złożoną i niejednorodną. Chciałby uważać się za autonomicznego, rozumnego i ukształtowanego przez kulturę, ale w rzeczywistości nosi w sobie dziedzictwo całej przeszłości gatunku.
Kultura nie usuwa natury. Pod warstwą wykształcenia, sztuki i cywilizowanych zachowań nadal obecne są pierwotne instynkty, pragnienia, lęki i biologiczne potrzeby. Pan Cogito odkrywa w sobie „paleolityczny głód i strach” oraz dawne „żądze i grzechy”.
Człowiek jest także ogniwem w ciągu pokoleń. Bohater mówi o ciele „w łańcuch gatunków spiętym”. Jego indywidualność nie jest więc absolutna – współtworzą ją przodkowie, historia, natura i kultura.
Herbert przedstawia tym samym człowieka jako istotę znajdującą się między naturą a kulturą. Rozum i cywilizacja są ważne, ale nie pozwalają całkowicie uwolnić się od biologicznego dziedzictwa.
Wyjaśnienie
Scharakteryzuj obraz współczesnego człowieka, wyprowadzając wnioski z całego utworu. Wskaż najważniejsze przeciwieństwa: natura – kultura, ciało – duch, instynkt – rozum, przeszłość – teraźniejszość. Zauważ, że Pan Cogito nie jest przedstawiony wyłącznie jako konkretna jednostka – staje się figurą człowieka w ogóle. Podkreśl końcowy obraz „łańcucha gatunków”: nawet współczesny, wykształcony człowiek pozostaje częścią biologicznej historii ludzkości.
Język polski - wybrane pytania
REKLAMA
Zadania z tego działu
II. Pozytywizm
132
1. Wstępnie o epoce
132
2. Pozytywistyczny etos pracy
139
3. Najwięksi powieściopisarze epoki
146
4. Co odbija się w zwierciadle Lalki
162
5. Oblicza poezji czasów realizmu
180
6. Pozytywiści o powstaniu styczniowym
186
7. Eliza Orzeszkowa Gloria victis
191
8. Kostium historyczny w noweli pozytywisty
195
9. Arcydzieło czy kicz? Ku pokrzepieniu serc…
199
10. Przypomnij sobie lekturę ze szkoły podstawowej – Adam Mickiewicz Pan Tadeusz
209
11. Fiodor Dostojewski – mistrz realistycznej prozy psychologicznej
212
12. Pisarze o naturze człowieka
222
Podsumowanie przed sprawdzianem
227
Piszemy samodzielnie. Wypowiedź argumentacyjna
231