Język polski. Klasa 2. Część 2. Podręcznik - rozwiązania i odpowiedzi

Zadanie 27 - strona 229

Różne sposoby kreowania postaci kobiecych w literaturze XIX wieku. Kobieta jako przedmiot męskiej idealizacji, przedstawicielka określonej warstwy społecznej oraz samodzielna, złożona psychologicznie bohaterka.

Zwróć uwagę na różnorodność XIX-wiecznych portretów kobiet. W wypowiedzi warto pokazać, że sposób ich przedstawiania zależy między innymi od epoki, konwencji literackiej oraz problematyki konkretnego utworu.

Punktem wyjścia powinien być Karmelkowy wiersz Adama Asnyka. Zwróć uwagę na to, że utwór przedstawia nie tylko kobietę, ale przede wszystkim zmieniający się sposób jej postrzegania przez mężczyznę. W młodości bohater idealizował ukochaną, pisał dla niej wiersze, przynosił kwiaty i widział w niej swoją „Dulcyneę”. Warto podkreślić ironiczne potraktowanie tego romantycznego modelu miłości – dojrzały bohater nazywa dawną postawę „śmieszną donkiszoterią”.

Zauważ również zmianę, która następuje później: romantyczna idealizacja zostaje zastąpiona powierzchownym flirtem. Możesz odwołać się do tytułowych „karmelków”, które symbolizują banalizację relacji damsko-męskich.

Następnie zestaw ten obraz z Izabelą Łęcką z Lalki. Warto zwrócić uwagę na podobieństwo: Wokulski również idealizuje kobietę i tworzy jej obraz, który nie odpowiada w pełni rzeczywistej Izabeli. Możesz jednak podkreślić, że Prus pozwala czytelnikowi zobaczyć bohaterkę również niezależnie od spojrzenia zakochanego mężczyzny – jako arystokratkę ukształtowaną przez własne środowisko, przywiązaną do konwenansów i hierarchii społecznej.

Jako kolejny przykład można wykorzystać Emmę Bovary. Tutaj sytuacja zostaje częściowo odwrócona: to nie tylko mężczyzna idealizuje kobietę, ale sama bohaterka idealizuje miłość i własne życie. Zwróć uwagę na jej niezadowolenie z małżeństwa, romanse i nieustanne poszukiwanie doświadczeń odpowiadających wyobrażeniom wyniesionym między innymi z lektur.

Porównując bohaterki, warto więc pokazać różne perspektywy: kobietę jako obiekt męskiego wyobrażenia, kobietę ukształtowaną przez pozycję społeczną oraz kobietę posiadającą własne pragnienia i próbującą realizować własną wizję szczęścia.

W zakończeniu można podkreślić, że literatura XIX wieku nie tworzy jednego modelu kobiety. Przeciwnie, przedstawia bardzo różne bohaterki, a wraz z rozwojem realizmu coraz większego znaczenia nabiera ukazywanie ich psychologicznej złożoności oraz wpływu środowiska społecznego na ich postawy.

Wskaż kilka różnych portretów, ale nie omawiaj ich jako trzech niezależnych charakterystyk. Zauważ podobieństwa i różnice między nimi. W przypadku utworu Asnyka szczególnie ważne jest dostrzeżenie ironii oraz zmiany sposobu patrzenia na kobietę: od romantycznej „Dulcynei” do przedmiotu niezobowiązującego flirtu.

Język polski. Klasa 2. Część 2. Podręcznik - rozwiązania i odpowiedzi

Zadanie 27 - strona 229

Zadanie

Różne sposoby kreowania postaci kobiecych w literaturze XIX wieku. Kobieta jako przedmiot męskiej idealizacji, przedstawicielka określonej warstwy społecznej oraz samodzielna, złożona psychologicznie bohaterka.

Rozwiązanie

Wyjaśnienie

Język polski - wybrane pytania