Przypomnij sobie, jak motyw pracy przedstawiano w literaturze wcześniejszych epok i porównaj te ujęcia z poglądami pozytywistów.
Przypomnij sobie utwory, w których praca została przedstawiona jako ważna wartość.
Możesz odwołać się między innymi do:
Mikołaja Reja – w Żywocie człowieka poczciwego praca jest obowiązkiem człowieka i źródłem ładu oraz dostatniego życia;
Jana Kochanowskiego – w Pieśni świętojańskiej o Sobótce (zwłaszcza w Pieśni Panny XII) ukazana zostaje wartość spokojnego życia na wsi oraz uczciwej pracy przynoszącej satysfakcję;
innych utworów renesansowych podkreślających znaczenie pracowitości, umiaru i odpowiedzialności.
Zastanów się, co łączy te teksty z programem pozytywistów, a co je różni. Zwróć uwagę, że pozytywiści uznali pracę nie tylko za źródło utrzymania jednostki, ale również za podstawowy sposób budowania dobrobytu i rozwoju całego społeczeństwa.
Przypomnij sobie poznane wcześniej utwory i porównaj sposób przedstawienia pracy w różnych epokach. Zwróć uwagę, że choć praca była ceniona już w renesansie, pozytywiści nadali jej dodatkowy wymiar społeczny i obywatelski, czyniąc z niej jeden z najważniejszych elementów swojego programu.