Zadanie
Wskazanie sposobu rozwijania głównego problemu tekstu w kolejnych akapitach.
Rozwiązanie
Zwróć uwagę na kompozycję tekstu i funkcję kolejnych akapitów:
- Akapit pierwszy – przedstawienie diagnozy pozytywistów: społeczeństwo jest „niezdrowe”, ponieważ cierpi na zacofanie, brak oświaty, niechęć do nowoczesnej cywilizacji i obojętność wobec nauki.
- Akapit drugi – rozwinięcie metafory społeczeństwa jako organizmu. Pozytywista przyjmuje rolę lekarza, który powinien postawić diagnozę i rozpocząć leczenie „chorego” społeczeństwa.
- Akapit trzeci – pokazanie trwałości tej metafory. Tomkowski zauważa, że także na początku XX wieku Świętochowski nadal posługiwał się językiem choroby, mimo że zmieniła się rzeczywistość społeczna.
- Akapit czwarty – wskazanie bardziej problematycznej konsekwencji takiego myślenia. Pozytywiści traktowali niektóre poglądy i postawy swoich przeciwników jak przejawy choroby psychicznej. Za „chorych” mogli więc zostać uznani m.in. romantycy, socjaliści, rewolucjoniści czy zwolennicy Nietzschego.
- Akapit piąty – pokazanie walki pozytywistów z „marzycielstwem”, które również traktowano jako rodzaj społecznej choroby.
- Akapit szósty – przeniesienie metafory lekarza do literatury. Autor zwraca uwagę na popularność postaci lekarzy w utworach epoki i przywołuje doktora Szumana z Lalki, który – paradoksalnie – sam nie jest wolny od złudzeń i marzeń.
Wyjaśnienie
Pokaż nie tylko treść akapitów, ale także funkcję każdego z nich w rozwijaniu problemu. Zauważ przejście od przedstawienia pozytywistycznej diagnozy społeczeństwa, przez rozwinięcie metafory lekarza, do pokazania jej ograniczeń i paradoksów. Warto podkreślić, że argumentacja Tomkowskiego stopniowo nabiera charakteru krytycznego.
Język polski - wybrane pytania
REKLAMA
Zadania z tego działu
II. Pozytywizm
132
1. Wstępnie o epoce
132
2. Pozytywistyczny etos pracy
139
3. Najwięksi powieściopisarze epoki
146
4. Co odbija się w zwierciadle Lalki
162
5. Oblicza poezji czasów realizmu
180
6. Pozytywiści o powstaniu styczniowym
186
7. Eliza Orzeszkowa Gloria victis
191
8. Kostium historyczny w noweli pozytywisty
195
9. Arcydzieło czy kicz? Ku pokrzepieniu serc…
199
10. Przypomnij sobie lekturę ze szkoły podstawowej – Adam Mickiewicz Pan Tadeusz
209
11. Fiodor Dostojewski – mistrz realistycznej prozy psychologicznej
212
12. Pisarze o naturze człowieka
222
Podsumowanie przed sprawdzianem
227
Piszemy samodzielnie. Wypowiedź argumentacyjna
231