Zadanie
Trzeba przypomnieć, jak zmieniało się postrzeganie człowieka w kolejnych epokach i wskazać najważniejsze sposoby ujmowania jego natury.
Rozwiązanie
W tekstach kultury wcześniejszych epok człowiek był przedstawiany na różne sposoby, zależnie od dominującego światopoglądu:
antyk – człowiek jest poddany prawom losu i przeznaczenia, których nie może w pełni kontrolować; jednocześnie powinien kierować się rozumem i dążyć do harmonii;
średniowiecze – człowiek jest przede wszystkim istotą podporządkowaną Bogu, a życie ziemskie traktowane jest jako etap prowadzący do życia wiecznego;
renesans – wzrasta znaczenie jednostki, jej rozumu, godności i możliwości poznawania świata; człowiek staje się jednym z najważniejszych przedmiotów zainteresowania kultury;
barok – podkreśla się nietrwałość ludzkiego życia, przemijanie, wewnętrzne rozdarcie człowieka między potrzebami ciała i ducha;
oświecenie – akcentuje się znaczenie rozumu, wiedzy i wychowania; człowiek może rozwijać się i doskonalić;
romantyzm – człowiek jest istotą niejednoznaczną, wewnętrznie skomplikowaną, kierującą się nie tylko rozumem, lecz także uczuciami, intuicją i wyobraźnią; często buntuje się przeciw światu i jego ograniczeniom.
Wyjaśnienie
Scharakteryzuj dominujące wizje człowieka, czyli nie ograniczaj się do wymienienia epok. Wskaż, co w każdej z nich uznawano za szczególnie ważne dla ludzkiej kondycji. Zauważ, że sposób myślenia o człowieku zmienia się wraz ze światopoglądem epoki: od podporządkowania losowi lub Bogu po coraz większe zainteresowanie indywidualnością i psychiką jednostki.
Język polski - wybrane pytania
REKLAMA
Zadania z tego działu
II. Pozytywizm
132
1. Wstępnie o epoce
132
2. Pozytywistyczny etos pracy
139
3. Najwięksi powieściopisarze epoki
146
4. Co odbija się w zwierciadle Lalki
162
5. Oblicza poezji czasów realizmu
180
6. Pozytywiści o powstaniu styczniowym
186
7. Eliza Orzeszkowa Gloria victis
191
8. Kostium historyczny w noweli pozytywisty
195
9. Arcydzieło czy kicz? Ku pokrzepieniu serc…
199
10. Przypomnij sobie lekturę ze szkoły podstawowej – Adam Mickiewicz Pan Tadeusz
209
11. Fiodor Dostojewski – mistrz realistycznej prozy psychologicznej
212
12. Pisarze o naturze człowieka
222
Podsumowanie przed sprawdzianem
227
Piszemy samodzielnie. Wypowiedź argumentacyjna
231