Zadanie
Musisz rozstrzygnąć, jaka była relacja między rozumem a emocjami w decyzji Raskolnikowa o dokonaniu zbrodni, i uzasadnić stanowisko na podstawie jego wyznania.
Rozwiązanie
Raskolnikow próbował oprzeć swoje postępowanie na rozumie, tworząc logiczną teorię, która miała uzasadniać możliwość przekroczenia norm moralnych. Analizował zbrodnię, planował ją i próbował racjonalnie dowieść, że niektórzy ludzie mają prawo dokonywać czynów zakazanych innym.
Nie oznacza to jednak, że kierował się wyłącznie rozumem. U podstaw jego decyzji znajdowały się także silne emocje i potrzeby: pycha, ambicja, frustracja, poczucie upokorzenia oraz pragnienie udowodnienia własnej wyjątkowości.
Można więc stwierdzić, że jego działanie było wynikiem połączenia rozumu i emocji. Rozum stworzył teorię i dostarczył usprawiedliwienia, natomiast emocje skłoniły Raskolnikowa do potraktowania jej jako osobistej próby.
Wyjaśnienie
Oceń oba składniki motywacji, zamiast sprowadzać decyzję wyłącznie do jednego z nich. Wskaż racjonalny element – teorię i planowanie – oraz emocjonalny – pychę i potrzebę potwierdzenia własnej wartości. Zauważ, że bohater usiłuje nadać zbrodni pozór logicznego eksperymentu. Podkreśl, że jego późniejszy kryzys pokazuje porażkę próby całkowitego podporządkowania moralności abstrakcyjnemu rozumowaniu.
Język polski - wybrane pytania
REKLAMA
Zadania z tego działu
II. Pozytywizm
132
1. Wstępnie o epoce
132
2. Pozytywistyczny etos pracy
139
3. Najwięksi powieściopisarze epoki
146
4. Co odbija się w zwierciadle Lalki
162
5. Oblicza poezji czasów realizmu
180
6. Pozytywiści o powstaniu styczniowym
186
7. Eliza Orzeszkowa Gloria victis
191
8. Kostium historyczny w noweli pozytywisty
195
9. Arcydzieło czy kicz? Ku pokrzepieniu serc…
199
10. Przypomnij sobie lekturę ze szkoły podstawowej – Adam Mickiewicz Pan Tadeusz
209
11. Fiodor Dostojewski – mistrz realistycznej prozy psychologicznej
212
12. Pisarze o naturze człowieka
222
Podsumowanie przed sprawdzianem
227
Piszemy samodzielnie. Wypowiedź argumentacyjna
231