Zadanie
Trzeba ocenić, czy literackie obrazy człowieka pozostają wiarygodne i pozwalają rozpoznawać uniwersalne mechanizmy ludzkiego zachowania.
Rozwiązanie
Literatura może trafnie ukazywać ludzką naturę, ponieważ przedstawia nie tylko działania człowieka, ale również ich motywacje, emocje, pragnienia i wewnętrzne konflikty. Bohater literacki jest fikcyjny, ale mechanizmy psychologiczne przedstawiane w jego historii mogą być uniwersalne.
Dobrym przykładem jest Emma Bovary. Flaubert przedstawia bohaterkę, która idealizuje to, czego nie posiada, a po osiągnięciu celu szybko przestaje odczuwać satysfakcję. Taki mechanizm nienasycenia nie dotyczy wyłącznie Emmy ani XIX-wiecznej kobiety – może charakteryzować człowieka niezależnie od epoki.
Podobnie Szymborska w Cebuli pokazuje, że człowiek jest wewnętrznie skomplikowany i pełen sprzeczności. Nie można go sprowadzić do jednego schematu ani całkowicie przewidzieć jego zachowania.
Herbert dodatkowo przypomina, że na człowieka wpływa wiele czynników, których sam nie wybiera: biologia, przodkowie i historia, ale równocześnie kształtują go kultura, wiedza i własne aspiracje.
Literatura trafnie ukazuje więc ludzką naturę przede wszystkim wtedy, gdy nie upraszcza człowieka. Najbardziej przekonujące postacie literackie bywają niejednoznaczne, popełniają błędy, zmieniają zdanie i pozostają pełne sprzeczności. Właśnie dlatego czytelnicy kolejnych epok mogą rozpoznawać w nich zachowania znane z własnego doświadczenia.
Wyjaśnienie
Odpowiedz bezpośrednio na pytanie, ale unikaj tezy, że literatura przedstawia człowieka w sposób całkowicie obiektywny. Wskaż, że pisarz zawsze dokonuje wyboru i interpretuje rzeczywistość. Zauważ jednak, że fikcyjność bohaterów nie oznacza fałszywości przedstawionych mechanizmów psychologicznych. Podkreśl, że o trafności literackiego obrazu natury człowieka świadczy jego uniwersalność – możliwość odniesienia zachowań bohaterów do ludzi żyjących w różnych czasach i okolicznościach.
Język polski - wybrane pytania
REKLAMA
Zadania z tego działu
II. Pozytywizm
132
1. Wstępnie o epoce
132
2. Pozytywistyczny etos pracy
139
3. Najwięksi powieściopisarze epoki
146
4. Co odbija się w zwierciadle Lalki
162
5. Oblicza poezji czasów realizmu
180
6. Pozytywiści o powstaniu styczniowym
186
7. Eliza Orzeszkowa Gloria victis
191
8. Kostium historyczny w noweli pozytywisty
195
9. Arcydzieło czy kicz? Ku pokrzepieniu serc…
199
10. Przypomnij sobie lekturę ze szkoły podstawowej – Adam Mickiewicz Pan Tadeusz
209
11. Fiodor Dostojewski – mistrz realistycznej prozy psychologicznej
212
12. Pisarze o naturze człowieka
222
Podsumowanie przed sprawdzianem
227
Piszemy samodzielnie. Wypowiedź argumentacyjna
231