Zadanie
Musisz prześledzić drogę Raskolnikowa od stworzenia teorii i dokonania zbrodni do początku jego moralnego i duchowego odrodzenia, uwzględniając znaczenie Soni, kary i wiary.
Rozwiązanie
Przemiana Raskolnikowa jest długim i trudnym procesem, a nie nagłym nawróceniem.
Początkowo bohater jest przekonany o wartości własnej teorii. Dzieli ludzi na zwykłych i niezwykłych, a tym drugim przyznaje możliwość przekraczania norm moralnych. Zabójstwo lichwiarki ma być eksperymentem, dzięki któremu Rodion sprawdzi, czy sam należy do jednostek niezwykłych.
Po zbrodni teoria zderza się jednak z rzeczywistością. Raskolnikow doświadcza lęku, choroby, wyrzutów sumienia i coraz głębszej izolacji. Nie potrafi zachowywać się jak człowiek, który rzeczywiście stanął ponad moralnością. Zbrodnia nie daje mu poczucia siły, lecz odcina go od innych ludzi.
Istotną rolę w jego przemianie odgrywa Sonia. Nie usprawiedliwia jego czynu, ale nie odrzuca samego Raskolnikowa. Nakłania go do przyjęcia odpowiedzialności i wyznania winy. Towarzyszy mu również po skazaniu na katorgę na Syberii.
Samo przyznanie się do zbrodni nie oznacza jeszcze pełnej przemiany. Także na Syberii Raskolnikow długo zachowuje dumę i przekonanie o intelektualnej słuszności swojej teorii. Dopiero stopniowo, pod wpływem cierpienia oraz bezinteresownej miłości Soni, zaczyna się zmieniać.
W epilogu dochodzi do przełomu: Rodion otwiera się emocjonalnie na Sonię, a tym samym na reprezentowane przez nią wartości. Dostojewski nie przedstawia jednak zakończonej przemiany. Zapowiada dopiero początek „nowej historii” – historii stopniowego odradzania się człowieka.
W ten sposób spełnia się symboliczna zapowiedź zawarta w historii Łazarza: Raskolnikow, który przez zbrodnię znalazł się w stanie duchowej „śmierci”, otrzymuje możliwość powrotu do życia.
Wyjaśnienie
Omów przemianę, pokazując jej kolejne etapy: teoria → zbrodnia → kryzys → wyznanie winy → kara → wpływ Soni → początek odrodzenia. Zauważ, że przyznanie się do zabójstwa nie jest jeszcze równoznaczne z pełnym nawróceniem. Wskaż znaczenie Soni jako osoby reprezentującej miłość, wiarę i możliwość przebaczenia.:
Język polski - wybrane pytania
REKLAMA
Zadania z tego działu
II. Pozytywizm
132
1. Wstępnie o epoce
132
2. Pozytywistyczny etos pracy
139
3. Najwięksi powieściopisarze epoki
146
4. Co odbija się w zwierciadle Lalki
162
5. Oblicza poezji czasów realizmu
180
6. Pozytywiści o powstaniu styczniowym
186
7. Eliza Orzeszkowa Gloria victis
191
8. Kostium historyczny w noweli pozytywisty
195
9. Arcydzieło czy kicz? Ku pokrzepieniu serc…
199
10. Przypomnij sobie lekturę ze szkoły podstawowej – Adam Mickiewicz Pan Tadeusz
209
11. Fiodor Dostojewski – mistrz realistycznej prozy psychologicznej
212
12. Pisarze o naturze człowieka
222
Podsumowanie przed sprawdzianem
227
Piszemy samodzielnie. Wypowiedź argumentacyjna
231