Zadanie
Trzeba zająć stanowisko w dyskusji na temat możliwości poznawania natury człowieka za pośrednictwem literatury oraz poprzeć je przykładami z utworów omawianych w rozdziale.
Rozwiązanie
- Pisarze potrafią odkrywać i opisywać różne mechanizmy ludzkiej natury, choć literatura nie daje jednej, ostatecznej odpowiedzi na pytanie o to, kim jest człowiek. Jej siłą jest możliwość przedstawiania człowieka w różnych sytuacjach i obserwowania jego pragnień, decyzji, emocji oraz wewnętrznych sprzeczności.
- W Lalce Bolesława Prusa scena, w której Rzecki obserwuje mechaniczne zabawki, prowadzi do refleksji nad granicami ludzkiej wolności. Człowiek może przypominać nakręcaną lalkę, ponieważ na jego decyzje wpływają uczucia, pozycja społeczna, pieniądze, konwenanse czy okoliczności.
- Gustaw Flaubert w Pani Bovary pokazuje natomiast nienasycenie ludzkich pragnień. Emma nie potrafi cieszyć się tym, co posiada. Każde spełnione marzenie szybko przestaje jej wystarczać i zostaje zastąpione kolejnym. Pisarz odsłania w ten sposób mechanizm, przez który człowiek może sam stawać się źródłem własnego niezadowolenia.
- Wisława Szymborska w Cebuli wskazuje na wewnętrzną złożoność człowieka. W przeciwieństwie do doskonale jednorodnej cebuli człowiek jest pełen sprzeczności. Paradoksalnie właśnie ta niedoskonałość okazuje się istotną cechą człowieczeństwa.
- Z kolei Zbigniew Herbert w wierszu Pan Cogito obserwuje w lustrze swoją twarz pokazuje człowieka jako istotę ukształtowaną jednocześnie przez naturę i kulturę. Współczesny człowiek jest rozumny i świadomy dorobku cywilizacji, ale nadal nosi w sobie biologiczne dziedzictwo wcześniejszych pokoleń.
Można więc uznać, że pisarze odkrywają tajemnice ludzkiej natury, ponieważ pokazują jej różne, często ukryte mechanizmy. Nie tworzą jednak jednego kompletnego obrazu człowieka – poszczególne utwory wzajemnie się uzupełniają.
Wyjaśnienie
Rozstrzygnij postawione pytanie i jasno określ swoje stanowisko. Wskaż konkretne przykłady literackie, a nie tylko nazwiska autorów. Zauważ, że każdy z omawianych twórców odkrywa inną cechę człowieka: Prus – ograniczenia wolności, Flaubert – nienasycenie, Szymborska – wewnętrzną złożoność, Herbert – zależność od natury i dziedzictwa. Podkreśl, że literatura nie daje jednej definicji ludzkiej natury, ale pozwala poznawać jej różne aspekty.
Język polski - wybrane pytania
REKLAMA
Zadania z tego działu
II. Pozytywizm
132
1. Wstępnie o epoce
132
2. Pozytywistyczny etos pracy
139
3. Najwięksi powieściopisarze epoki
146
4. Co odbija się w zwierciadle Lalki
162
5. Oblicza poezji czasów realizmu
180
6. Pozytywiści o powstaniu styczniowym
186
7. Eliza Orzeszkowa Gloria victis
191
8. Kostium historyczny w noweli pozytywisty
195
9. Arcydzieło czy kicz? Ku pokrzepieniu serc…
199
10. Przypomnij sobie lekturę ze szkoły podstawowej – Adam Mickiewicz Pan Tadeusz
209
11. Fiodor Dostojewski – mistrz realistycznej prozy psychologicznej
212
12. Pisarze o naturze człowieka
222
Podsumowanie przed sprawdzianem
227
Piszemy samodzielnie. Wypowiedź argumentacyjna
231