W tym zadaniu musisz przeanalizować cytowane fragmenty tekstu Zbigniewa Herberta „Lascaux” i wskazać takie elementy, które świadczą o tym, że utwór ma charakter eseju. Chodzi o rozpoznanie cech typowych dla eseju, takich jak subiektywność autora, swobodna kompozycja, łączenie opisu z refleksją, obecność interpretacji oraz odwołania do wiedzy historycznej, naukowej i kulturowej.
W cytowanych fragmentach widoczne są typowe cechy eseju. Autor nie ogranicza się do obiektywnego opisu malowideł z Lascaux, lecz stale je interpretuje i komentuje, ujawniając własny punkt widzenia. Posługuje się językiem nacechowanym emocjonalnie i oceniającym, nazywając opisywaną scenę dramatem, podkreślając jej wyjątkowość i znaczenie. Tekst łączy elementy opisu, refleksji filozoficznej oraz rozważań o człowieku i jego relacji z naturą. Pojawiają się także odniesienia do badań naukowych i interpretacji innych uczonych, co świadczy o erudycji autora i eseistycznym charakterze wypowiedzi. Całość ma luźną, swobodną kompozycję, a tok wywodu przypomina rozważania prowadzone „na głos”, a nie uporządkowaną analizę naukową.
1. Najpierw zwróć uwagę na to, czy autor ujawnia swój osobisty stosunek do opisywanego tematu – w eseju bardzo ważna jest subiektywność i obecność autora.
2. Następnie sprawdź, czy tekst łączy opis z refleksją i interpretacją, a nie ogranicza się wyłącznie do faktów.
3. Zwróć uwagę na język. Poszukaj sformułowań oceniających, metafor i emocjonalnych określeń, które są typowe dla eseju.
4. Sprawdź, czy autor odwołuje się do wiedzy z innych dziedzin, przywołuje nazwiska badaczy lub różne koncepcje interpretacyjne.
5. Na końcu oceń kompozycję tekstu. Jeśli jest swobodna i przypomina tok rozmyślań autora, masz do czynienia z cechą eseju.
Zadanie 1.
123Ćwiczenie 5.
166Zadanie 11.
265