W tym zadaniu musisz wyjaśnić, jak Lem odpowiada na pytanie unde bonum (skąd bierze się dobro) oraz ocenić, czy przedstawiona przez niego diagnoza jest trafna. Trzeba wskazać źródła dobra według autora i odnieść się do nich w sposób uzasadniony.
Lem odpowiada na pytanie unde bonum, pokazując, że dobro nie wynika z doskonałych systemów ani z technologii, lecz z wolnych decyzji człowieka i jego odpowiedzialności moralnej. W Wizji lokalnej autor sugeruje, że tam, gdzie dobro zostaje narzucone automatycznie przez mechanizmy kontroli, przestaje być autentyczne. Dobro ma sens tylko wtedy, gdy jest wyborem, a nie efektem działania systemu eliminującego zło. Diagnoza Lema wydaje się trafna, ponieważ pokazuje, że moralność pozbawiona wolnej woli prowadzi do ubezwłasnowolnienia człowieka i zaniku etycznej refleksji.
1. Zwróć uwagę, że Lem łączy istnienie dobra z wolnością i możliwością wyboru.
2. Zastanów się, dlaczego dobro narzucone przez system traci swój moralny sens.
3. Zauważ, że autor krytykuje przekonanie, iż technika może zastąpić etykę.
4. Przeanalizuj, w jaki sposób odpowiedzialność jednostki warunkuje istnienie dobra.
5. Oceń, czy wizja Lema przekonuje Cię jako trafna diagnoza ludzkiej egzystencji i współczesnych społeczeństw.
Zadanie 1.
123Ćwiczenie 5.
166Zadanie 11.
265