W tym zadaniu musisz porównać wymowę wierszy „Zaklęcie” oraz „Kiedy księżyc” Czesława Miłosza, a następnie sformułować wspólną, syntetyczną refleksję poety wynikającą z zestawienia obu utworów.
Wiersz „Zaklęcie” ma charakter afirmujący i manifestacyjny. Poeta wyraża w nim wiarę w rozum, prawdę, porządek świata oraz trwałość uniwersalnych wartości. Rozum zostaje ukazany jako siła niezniszczalna, zdolna przeciwstawić się chaosowi historii i moralnemu upadkowi. Natomiast wiersz „Kiedy księżyc” ma bardziej refleksyjny i zdystansowany charakter. Poeta dostrzega w nim piękno świata, ale jednocześnie sygnalizuje niepewność poznania i ograniczenia ludzkiego rozumu.
Synteza refleksji poety polega na ukazaniu napięcia między wiarą w istnienie obiektywnego ładu i sensu a świadomością kruchości ludzkiego poznania. Miłosz łączy zachwyt nad rozumem i porządkiem świata z pokorą wobec tajemnicy istnienia.
1. Przeczytaj oba wiersze i określ ich ogólny ton oraz nastrój.
2. Zwróć uwagę na sposób przedstawienia rozumu, piękna i porządku świata w każdym z utworów.
3. Porównaj postawę podmiotu lirycznego w obu wierszach.
4. Zastanów się, co je łączy, a co różni w podejściu do poznania świata.
5. Sformułuj syntezę, pokazując, że poeta łączy wiarę w sens i wartości z refleksją nad granicami ludzkiego rozumu.
Zadanie 1.
123Ćwiczenie 5.
166Zadanie 11.
265