W tym zadaniu musisz wskazać dwa frazeologizmy przetworzone w podanych wersach oraz rozstrzygnąć, czy poeta stosuje wobec nich defrazeologizację.
W wersach 18.–20. poeta przetwarza dwa frazeologizmy:
– ugiąć się pod kimś / pod czymś
– rzucić kogoś na kolana
Oba związki frazeologiczne zostają użyte w sposób dosłowny i jednocześnie przenośny, co stanowi przykład defrazeologizacji. „Ugięcie się nóg” zostaje przedstawione jako fizycznie niemożliwe, natomiast „rzucenie na kolana” nie oznacza tu aktu religijnego czy gestu czci, lecz symboliczne podporządkowanie się prawdzie. Poeta odbiera tym wyrażeniom automatyzm idiomatyczny i zmusza czytelnika do ponownego przemyślenia ich sensu.
1. Przypomnij sobie znaczenie frazeologizmów „ugiąć się” i „rzucić na kolana” w języku potocznym.
2. Zauważ, że poeta zestawia je z dosłownym obrazem ciała i ruchu.
3. Zwróć uwagę na warunkową konstrukcję wypowiedzi, która osłabia utarte znaczenie idiomów.
4. Ustal, że frazeologizmy nie funkcjonują tu jako gotowe formuły, lecz zostają przekształcone znaczeniowo.
5. Sformułuj wniosek, że defrazeologizacja służy podkreśleniu siły prawdy, która potrafi złamać człowieka mimo jego pozornej odporności.
Zadanie 1.
123Ćwiczenie 5.
166Zadanie 11.
265