W tym zadaniu musisz wskazać elementy języka ezopowego obecne w opowiadaniu Lolo oraz wyjaśnić, jakie mechanizmy i zasady funkcjonujące w realiach PRL zostały w nim ukryte pod warstwą alegorii i paraboli.
Elementy języka ezopowego w opowiadaniu polegają na ukazaniu rzeczywistości politycznej w sposób pośredni, poprzez alegorię eksperymentu, klatki i relacji między bohaterami. Zamiast bezpośredniego opisu państwa czy władzy, Mrożek posługuje się symbolem zamkniętej przestrzeni, w której obowiązują niezrozumiałe reguły narzucone przez anonimową instancję. Klatka symbolizuje państwo zniewolenia, a eksperyment – system polityczny traktujący obywateli jak obiekty kontroli. W ten sposób autor opisuje prawa i mechanizmy charakterystyczne dla PRL, takie jak całkowita zależność jednostki od władzy, brak wolności wyboru, podporządkowanie się arbitralnym decyzjom oraz nagradzanie lojalności kosztem godności. Dostęp do jedzenia jako nagrody można odczytać jako metaforę przywilejów przyznawanych za posłuszeństwo wobec systemu. Relacja dominacji i uległości odzwierciedla także zasadę, według której spryt, konformizm i podporządkowanie dawały większe szanse przetrwania niż uczciwość czy bunt. Język ezopowy pozwala więc Mrożkowi krytykować realia PRL w sposób zakamuflowany, zrozumiały dla czytelnika, ale bezpieczny wobec cenzury.
1. Rozważ, dlaczego autor nie opisuje wprost realiów politycznych ani państwa.
2. Przeanalizuj znaczenie klatki i eksperymentu jako symboli systemu władzy.
3. Zastanów się nad rolą nagród i kar w kształtowaniu postaw bohaterów.
4. Odnieś relacje między bohaterami do mechanizmów funkcjonowania społeczeństwa w PRL.
5. Wyciągnij wniosek, że język ezopowy umożliwia krytykę systemu totalitarnego w formie alegorii.
Zadanie 1.
123Ćwiczenie 5.
166Zadanie 11.
265