Zastanów się, czy dialog bohaterów opiera się głównie na narodowych i kulturowych stereotypach, czy też stanowi autentyczną rozmowę dwojga ludzi, których łączy wzajemna fascynacja.
Dialog między Nadieżdą a narratorem łączy w sobie oba te wymiary, jednak dominują w nim schematy stereotypowe. Bohaterowie mówią do siebie nie tylko jako konkretne osoby, lecz także jako przedstawiciele dwóch narodów obciążonych wspólną, trudną historią. Nadieżda wpisuje się w stereotyp Rosjanki jako osoby emocjonalnej, egzaltowanej i skłonnej do bezwarunkowych uczuć. Narrator natomiast reprezentuje stereotyp Polaka zdystansowanego, ironicznego i nieufnego wobec deklaracji płynących ze strony Rosji.
Jednocześnie w dialogu obecna jest autentyczna fascynacja i potrzeba bliskości. Szczerość uczuć Nadieżdy oraz chwilowe wzruszenie narratora świadczą o tym, że nie jest to wyłącznie wymiana uprzedzeń i kulturowych klisz. Jednak stereotypy okazują się silniejsze niż indywidualne emocje i stopniowo dominują rozmowę. W efekcie dialog nie prowadzi do prawdziwego porozumienia, ponieważ bohaterowie nie potrafią oderwać się od ról narzuconych przez historię i zbiorową pamięć.
1. Rozpoznaj elementy dialogu, które odwołują się do narodowych i kulturowych wyobrażeń o Polakach i Rosjanach.
2. Zauważ, że sposób mówienia bohaterów odpowiada utrwalonym stereotypom emocjonalności i dystansu.
3. Dostrzeż momenty, w których pojawia się szczere zainteresowanie i fascynacja drugą osobą.
4. Porównaj siłę indywidualnych uczuć z ciężarem historycznych skojarzeń.
5. Wyciągnij wniosek, że stereotypy ograniczają możliwość autentycznego porozumienia między bohaterami.
Zadanie 1.
123Ćwiczenie 5.
166Zadanie 11.
265