W tym zadaniu musisz wskazać idiomy występujące w wierszu Zbiorowe ustalanie charakteru Pani Doktór Mirona Białoszewskiego oraz opisać, w jaki sposób zostały one przekształcone przez poetę.
W wierszu pojawiają się idiomy zaczerpnięte z języka potocznego, związane z oceną charakteru i zachowania człowieka. Są to m.in. utarte określenia opisujące cechy osobowości, które w codziennej mowie funkcjonują jako gotowe sądy i etykiety. Białoszewski nie przytacza ich w klasycznej, zamkniętej formie, lecz rozbija je na elementy, powtarza, zestawia ze sobą. Idiomy zostają przekształcone poprzez nadmiar, powtórzenia i nagromadzenie podobnych określeń. W efekcie tracą swoją jednoznaczność i zaczynają brzmieć mechanicznie oraz absurdalnie. Poeta pokazuje w ten sposób, że język ocen i opinii jest schematyczny, automatyczny i często pozbawiony refleksji.
1. Przypomnij sobie, czym jest idiom i jak funkcjonuje w języku potocznym.
2. Odszukaj w wierszu wyrażenia oceniające, które mają charakter utrwalonych, gotowych sformułowań.
3. Zwróć uwagę na sposób ich użycia: powtórzenia, rozczłonkowanie lub nagromadzenie.
4. Ustal, jak przekształcenie idiomów wpływa na ich sens i brzmienie.
5. Sformułuj wniosek, że zabieg ten służy ośmieszeniu języka zbiorowych ocen i stereotypów.
Zadanie 1.
123Ćwiczenie 5.
166Zadanie 11.
265