Masz rozważyć, czy wycofanie się w sferę prywatną w warunkach totalitaryzmu można uznać za postawę etyczną, oraz odpowiedzieć na pytanie, czy sprzeciw wobec zniewolenia i walka o wolność jednostki są moralnym obowiązkiem człowieka.
Ucieczka w prywatność w warunkach totalitaryzmu może być zrozumiała, ale trudno uznać ją za w pełni etyczną. Jest ona formą obrony własnej godności i próbą zachowania resztek wolności wewnętrznej, jednak nie prowadzi do realnej zmiany sytuacji społecznej. Postawa ta sprzyja bierności i pośrednio utrwala system oparty na przemocy i zniewoleniu. Walka o wolność jednostki ma natomiast wymiar moralny, ponieważ dotyczy obrony podstawowych wartości: godności, prawdy i odpowiedzialności za innych ludzi. Choć sprzeciw wobec władzy wiąże się z ryzykiem i cierpieniem, to właśnie on pozwala zachować człowieczeństwo i nie zgodzić się na zło. Z perspektywy etycznej obojętność i wycofanie się są mniej wartościowe niż świadomy, nawet nieskuteczny opór.
1. Rozważ, że ucieczka w prywatność może chronić jednostkę przed bezpośrednim cierpieniem.
2. Zauważ, że taka postawa nie podważa systemu i sprzyja jego dalszemu trwaniu.
3. Wyjaśnij, że bierność wobec zła oznacza pośrednią zgodę na jego istnienie.
4. Zastanów się, dlaczego walka o wolność wiąże się z obroną godności człowieka.
5. Wskaż, że sprzeciw wobec totalitaryzmu wymaga odwagi i odpowiedzialności moralnej.
6. Sformułuj wniosek, że z etycznego punktu widzenia ważniejsza jest postawa oporu niż ucieczki w prywatność.
Zadanie 1.
123Ćwiczenie 5.
166Zadanie 11.
265