W tym zadaniu musisz odnaleźć w wierszach Mirona Białoszewskiego przykłady elips, anakolutów, kolokwializmów i celowych „błędów językowych”, a następnie wyjaśnić, jaką rolę pełnią one w utworach.
Elipsy:
– „Piętro?”
– „Kto gdzie z kim?”
– „Winda”
Są to wypowiedzi niepełne, pozbawione orzeczenia.
Anakoluty:
– „Zmierzyłyśmy się oczami / i futrami.”
– „Zjeżyłyśmy / i cofnęłyśmy.”
Składnia zostaje przerwana lub zmieniona w trakcie wypowiedzi.
Kolokwializmy:
– „baba z bloku”
– „Pani Telewizór”
– „trzeba zgadywać”
– „nie żałuj kroku”
Są to wyrażenia charakterystyczne dla języka potocznego.
Błędy językowe (celowe):
– nietypowe połączenia wyrazowe, np. „zmierzyć się futrami”,
– uproszczona, potoczna składnia,
– brak logicznych powiązań między zdaniami.
Funkcją tych zabiegów jest oddanie potocznego sposobu mówienia i myślenia, zbliżenie poezji do codziennego doświadczenia oraz pokazanie świata widzianego „od środka”, z perspektywy zwykłego człowieka.
1. Przypomnij sobie, że elipsa polega na celowym pominięciu elementów zdania.
2. Zauważ, że anakolut powstaje, gdy konstrukcja zdania zostaje nagle zmieniona lub przerwana.
3. Rozpoznaj kolokwializmy jako słowa i zwroty języka codziennego.
4. Zastanów się, dlaczego autor świadomie narusza normy językowe.
5. Wyciągnij wniosek, że wszystkie te środki służą stylizacji na mowę potoczną, oddaniu spontaniczności myślenia oraz podkreśleniu zwyczajności opisywanego świata.
Zadanie 1.
123Ćwiczenie 5.
166Zadanie 11.
265