W tym zadaniu musisz wyjaśnić sens wezwania zawartego w wersecie 7. wiersza „Przesłanie Pana Cogito” oraz określić, w jakich sytuacjach rozum okazuje się niewystarczający w podejmowaniu decyzji moralnych.
Wezwanie z wersu 7. oznacza konieczność działania zgodnego z sumieniem nawet wtedy, gdy racjonalne kalkulacje nie dają jednoznacznej odpowiedzi. „Rozum zawodzi” w sytuacjach granicznych, takich jak doświadczenie zła, przemocy, niesprawiedliwości czy presji władzy, gdy logiczne argumenty mogą usprawiedliwiać bierność lub kompromis moralny. Podmiot liryczny wskazuje, że w takich momentach człowiek nie może opierać się wyłącznie na chłodnej analizie, lecz powinien kierować się wewnętrznym poczuciem dobra i odpowiedzialności. Wezwanie to podkreśla prymat etyki nad pragmatyzmem.
1. Przeczytaj uważnie wers 7. i zwróć uwagę na jego apelacyjny charakter.
2. Zastanów się, w jakich sytuacjach logiczne myślenie może prowadzić do usprawiedliwienia zła lub bierności.
3. Odnieś wezwanie do doświadczeń opisanych w wierszu, takich jak presja, strach i zagrożenie.
4. Rozważ rolę sumienia w podejmowaniu decyzji moralnych.
5. Wyjaśnij, że poeta wzywa do przekroczenia czysto racjonalnego myślenia na rzecz odpowiedzialnej postawy etycznej.
Zadanie 1.
123Ćwiczenie 5.
166Zadanie 11.
265