W tym zadaniu musisz odpowiedzieć, co – według wiersza Barańczaka – naprawdę „było grane” w PRL-u, czyli jakie mechanizmy rządziły rzeczywistością ukrytą pod oficjalną narracją państwa.
W PRL-u „grane” było przede wszystkim podtrzymywanie pozorów normalności i jedności społecznej. Oficjalnie dominowała propaganda sukcesu, patetyczne hasła, rytuały państwowe i wszechobecna muzyka mająca wzmacniać poczucie ładu i wspólnoty. W rzeczywistości jednak była to gra polegająca na ukrywaniu prawdy, zagłuszaniu problemów i zmuszaniu obywateli do uczestnictwa w zbiorowym udawaniu. Wiersz pokazuje, że „granie” nie ograniczało się do działań władzy. Obywatele również brali w nim udział, powtarzając oficjalne komunikaty, dostosowując swoje zachowania i rezygnując z autentyczności. W PRL-u grano więc spektakl podporządkowania, konformizmu i autocenzury, w którym prawdziwe emocje i myśli były spychane na margines.
1. Przypomnij sobie znaczenie idiomu „co jest grane” jako pytania o prawdziwy sens wydarzeń.
2. Przeanalizuj obrazy dźwięków, muzyki i rytuałów opisanych w wierszu.
3. Zauważ, że „granie” dotyczy zarówno działań władzy, jak i zachowań społeczeństwa.
4. Połącz te obserwacje z motywem udawania i teatralności życia codziennego.
5. Sformułuj wniosek, że w PRL-u „grane” było zbiorowe podtrzymywanie fikcji kosztem prawdy i autentyczności.
Zadanie 1.
123Ćwiczenie 5.
166Zadanie 11.
265