W tym zadaniu musisz zinterpretować znaczenie sceny balu kapitańskiego w filmie Rejs oraz porównać jej sens z symbolicznymi scenami tanecznymi znanymi z literatury. Twoim celem jest wskazanie, do którego z przywołanych motywów scena ta jest najbliższa pod względem wymowy.
Scena balu kapitańskiego jest najbardziej zbliżona znaczeniowo do chocholego tańca z Wesela Wyspiańskiego. Ukazuje ona zbiorowość pogrążoną w bezmyślnym ruchu, pozornym entuzjazmie i podporządkowaniu narzuconej formie. Pasażerowie bawią się zgodnie z poleceniami, nie zadając pytań o sens sytuacji ani o to, kto i dlaczego sprawuje władzę. Taniec nie jest wyrazem wspólnoty ani wolności, lecz symbolem uśpienia, bierności i utraty zdolności krytycznego myślenia.
Scena ta nie ma nic wspólnego z polonezem z Pan Tadeusz, który symbolizuje harmonię, wspólnotę narodową i nadzieję na odrodzenie. W Rejsie nie pojawia się poczucie jedności opartej na wartościach, lecz jedynie mechaniczne podporządkowanie. Jednocześnie bal kapitański można zestawić z finałowym tańcem z Tango, ponieważ podobnie jak tam, taniec oznacza triumf chaosu, siły i pustej formy nad refleksją oraz odpowiedzialnością. W obu przypadkach ruch zbiorowy staje się znakiem klęski porządku opartego na wartościach.
1. Przeanalizuj zachowanie pasażerów podczas balu i ich brak refleksji nad sytuacją.
2. Zastanów się, czy taniec w tej scenie jest wyrazem wolności, czy podporządkowania.
3. Porównaj bal kapitański z chocholim tańcem jako symbolem zbiorowego uśpienia.
4. Odnieś scenę do finałowego tanga jako znaku triumfu bezmyślnej siły i formy.
5. Sformułuj wniosek, że scena balu w Rejsie ma wydźwięk pesymistyczny i demaskuje bierność zbiorowości.
Zadanie 1.
123Ćwiczenie 5.
166Zadanie 11.
265