W tym zadaniu musisz wyjaśnić, jakie zagrożenia oraz jakie możliwości rozwoju wiąże Lem z postępem technologicznym. Trzeba wskazać zarówno pozytywne skutki rozwoju nauki i techniki, jak i niebezpieczeństwa, które pojawiają się wtedy, gdy technologia zaczyna dominować nad człowiekiem.
W Wizji lokalnej Lem pokazuje, że rozwój technologiczny niesie ze sobą realne szanse, ale także poważne zagrożenia. Do korzyści należy zaliczyć poprawę warunków życia, automatyzację pracy, eliminację niedostatku oraz możliwość zapewnienia powszechnego bezpieczeństwa i stabilizacji społecznej. Technologia może więc służyć człowiekowi, ułatwiając codzienne funkcjonowanie i rozwiązując problemy materialne. Jednocześnie Lem ostrzega przed niebezpieczeństwami wynikającymi z niekontrolowanego rozwoju techniki. Nadmierna automatyzacja prowadzi do bierności, zaniku odpowiedzialności i utraty sensu działania. Technologia zaczyna regulować ludzkie emocje, potrzeby i zachowania, co skutkuje ubezwłasnowolnieniem jednostki. Postęp naukowy, zamiast wspierać rozwój człowieka, może doprowadzić do jego dehumanizacji, jeśli zostanie oderwany od refleksji etycznej.
1. Zauważ, że Lem nie odrzuca technologii całkowicie, lecz pokazuje jej dwoisty charakter.
2. Dostrzeż, że rozwój techniczny przynosi wygodę i bezpieczeństwo, ale kosztem aktywności człowieka.
3. Zwróć uwagę na zagrożenie wynikające z podporządkowania życia społecznego maszynom i systemom.
4. Przeanalizuj, jak nadmiar kontroli i automatyzacji wpływa na psychikę oraz wolność jednostki.
5. Sformułuj wniosek, że Lem postrzega technologię jako szansę tylko wtedy, gdy pozostaje ona pod ludzką kontrolą i uwzględnia wymiar etyczny.
Zadanie 1.
123Ćwiczenie 5.
166Zadanie 11.
265