W tym zadaniu musisz odnaleźć w podanym fragmencie utworu Mirona Białoszewskiego neologizmy, wyjaśnić ich znaczenie oraz określić, jaką pełnią funkcję w tekście.
W tekście występują następujące neologizmy i innowacje językowe:
– „wieje koszulami”
Znaczenie: ubrania poruszane przez wiatr, suszące się lub wiszące w przestrzeni.
Funkcja: ożywia przedmioty codzienne, nadaje im dynamikę i podkreśla zmysłowe postrzeganie świata.
– „ja się odkładam na łóżko”
Znaczenie: położenie się, jakby „odłożenie” samego siebie jak przedmiotu.
Funkcja: uprzedmiotawia ciało podmiotu lirycznego, podkreśla zmęczenie i bezwładność.
– „ćmawość”
Znaczenie: półmrok, ciemność przypominająca obecność ćmy, stan nieostrego widzenia.
Funkcja: oddaje atmosferę zmierzchu i niepewności percepcji.
– „kitoszenie”
Znaczenie: gniecenie, mieszanie, zbijanie się materii lub czasu.
Funkcja: pokazuje chaos istnienia i przypadkowość zdarzeń.
– „trwanka”
Znaczenie: drobne, pozornie nieważne trwanie, chwilowe istnienie.
Funkcja: podkreśla ulotność życia i znaczenie codziennych, małych momentów.
1. Zwróć uwagę na wyrazy i połączenia, które nie występują w takiej formie w języku ogólnym.
2. Rozpoznaj neologizmy słowotwórcze oraz nowe, nietypowe znaczenia nadane znanym słowom.
3. Zastanów się, jak te formy wpływają na sposób opisu codzienności.
4. Zauważ, że język imituje bezpośrednie doświadczenie świata i potok wrażeń.
5. Wyciągnij wniosek, że neologizmy u Białoszewskiego służą oddaniu subiektywnego, zmysłowego i chaotycznego przeżywania rzeczywistości.
Zadanie 1.
123Ćwiczenie 5.
166Zadanie 11.
265