W tym zadaniu musisz wyjaśnić znaczenie sformułowań „zabrakło zasady” oraz „trwać […] co trwać nie powinno” użytych w wierszu „Oeconomia divina” Czesława Miłosza, a także określić, jakie zasady i jakie trwanie ma na myśli poeta.
Sformułowanie „zabrakło zasady” oznacza utratę fundamentu porządkującego świat i ludzkie działania. Chodzi tu o zasadę sensu, ładu moralnego i racjonalnego, która pozwalała rozumieć rzeczywistość i nadawać jej znaczenie. Natomiast wyrażenie „trwać […] co trwać nie powinno” odnosi się do utrzymywania się zła, cierpienia, chaosu i niesprawiedliwości, które nie znikają mimo upływu czasu. Poeta pisze więc o trwaniu tego, co niszczy człowieka i świat, oraz o zaniku zasad, które powinny zapewniać harmonię i sprawiedliwość. Ukazuje w ten sposób kryzys świata podporządkowanego niepojętemu planowi Boga.
1. Przeczytaj wersy 11. i 13. i zwróć uwagę na ich metaforyczny charakter.
2. Zastanów się, jakie znaczenie może mieć „zasada” w kontekście świata i kultury.
3. Pomyśl, co według poety nie powinno trwać, a jednak istnieje.
4. Odnieś te sformułowania do ogólnej wizji chaosu i kryzysu przedstawionej w wierszu.
5. Wyjaśnij, że poeta mówi o utracie ładu moralnego i racjonalnego oraz o bolesnej trwałości zła i cierpienia.
Zadanie 1.
123Ćwiczenie 5.
166Zadanie 11.
265