W tym zadaniu musisz znaleźć w wierszu „Zaklęcie” Czesława Miłosza wyrazy i sformułowania nacechowane emocjonalnie, a następnie wyjaśnić, jaką pełnią one funkcję w utworze, czyli czemu służą i jaki mają wpływ na jego sens oraz wydźwięk.
W tekście wiersza pojawiają się określenia nacechowane ekspresywnie, takie jak: „piękny jest ludzki rozum”, „niezwyciężony”, „z wielkiej litery”, „małej kłamstwo i krzywda”, „przyjaciel nadziei”, „z plugawych zgiełku dręczonych wyrazów”, „zdania surowe i jasne”. Pełnią one funkcję wartościującą i emocjonalną. Poeta podkreśla nimi wyjątkową wartość rozumu, prawdy i sprawiedliwości, a jednocześnie wyraźnie potępia kłamstwo, krzywdę i chaos językowy. Dzięki temu wiersz ma podniosły, manifestacyjny charakter i stanowi wyraźną obronę racjonalnego myślenia oraz etycznych zasad.
1. Zapoznaj się uważnie z treścią wiersza i przeczytaj go ze zwróceniem uwagi na język.
2. Zwróć uwagę na słowa i wyrażenia, które wyrażają emocje lub oceniają rzeczywistość, a nie są neutralne znaczeniowo.
3. Wypisz te określenia, które wzmacniają pochwałę rozumu, prawdy i dobra albo potępiają kłamstwo i chaos.
4. Zastanów się, jaki efekt wywołują te sformułowania u odbiorcy i czemu służą w utworze.
5. Wyjaśnij, że dzięki nim wiersz nabiera charakteru ideowego i perswazyjnego, a przesłanie poety staje się bardziej wyraziste.
Zadanie 1.
123Ćwiczenie 5.
166Zadanie 11.
265