W tym zadaniu musisz wyjaśnić, jaki obraz homo sovieticus został ukazany w Małej Apokalipsie Tadeusza Konwickiego. Twoim celem jest wskazanie cech tej postawy oraz pokazanie, w jaki sposób wpływa ona na zachowanie jednostek i funkcjonowanie społeczeństwa w świecie przedstawionym powieści.
Z Małej Apokalipsy wyłania się obraz homo sovieticus jako człowieka zewnętrznie przystosowanego do systemu, lecz wewnętrznie zubożonego i pozbawionego wiary w sens działania. Jest to postać bierna, konformistyczna i pogodzona z rzeczywistością zniewolenia. Homo sovieticus unika odpowiedzialności, rezygnuje z samodzielnego myślenia i podporządkowuje się narzuconym regułom, często dla własnej wygody lub poczucia bezpieczeństwa. Cechuje go brak odwagi moralnej, sceptycyzm wobec idei wolności oraz ironiczny, ale jałowy dystans wobec rzeczywistości. Taka postawa prowadzi do utrwalenia systemu opresji i pogłębia kryzys tożsamości jednostki.
1. Najpierw zwróć uwagę na zachowania bohaterów wobec władzy i rzeczywistości politycznej.
2. Następnie przeanalizuj ich stosunek do odpowiedzialności, wolności i własnych wyborów.
3. Zastanów się, czy bohaterowie podejmują działania zmierzające do zmiany sytuacji, czy raczej godzą się z nią.
4. Połącz te cechy z pojęciem homo sovieticus jako człowieka ukształtowanego przez system totalitarny.
5. Na końcu sformułuj wniosek, że Konwicki ukazuje homo sovieticus jako jedną z głównych przyczyn trwałości zniewolenia społeczeństwa.
Zadanie 1.
123Ćwiczenie 5.
166Zadanie 11.
265