Zastanów się, czy postawy elit oraz zwykłych obywateli PRL wobec komunizmu wynikały z naiwnej wiary w jego ideały, czy raczej z przystosowania się do systemu i zasady mimikry.
Postawy wobec komunizmu w realiach PRL rzadko opierały się na szczerej wierze w głoszone ideały. Elity społeczne i polityczne często deklarowały poparcie dla systemu, ponieważ zapewniało im to stabilną pozycję, wpływy oraz bezpieczeństwo. Ich lojalność miała w dużej mierze charakter pozorny i instrumentalny, a nie ideowy. Komunizm był dla nich narzędziem kariery i utrzymania władzy, nawet jeśli prywatnie dostrzegali jego niesprawiedliwość i absurd. Zwykli obywatele PRL-u znacznie częściej kierowali się zasadą mimikry. Publiczne podporządkowanie się władzy, uczestnictwo w oficjalnych rytuałach oraz powtarzanie propagandowych haseł były sposobem na przetrwanie w systemie opartym na kontroli i strachu. Taka postawa nie oznaczała akceptacji ideologii, lecz rezygnację z otwartego sprzeciwu w obawie przed represjami. Społeczeństwo funkcjonowało więc w rzeczywistości pozorów, w której prawdziwe przekonania musiały zostać ukryte.
1. Zwróć uwagę na to, że elity traktowały ideologię komunistyczną głównie jako narzędzie władzy i osobistych korzyści.
2. Zauważ, że zwykli obywatele częściej wybierali przystosowanie niż autentyczne poparcie systemu.
3. Uświadom sobie, że mimikra pełniła funkcję mechanizmu obronnego w warunkach zagrożenia.
4. Dostrzeż, że pozorna lojalność wobec komunizmu maskowała brak rzeczywistej wiary w jego idee.
Zadanie 1.
123Ćwiczenie 5.
166Zadanie 11.
265