W tym zadaniu musisz wyjaśnić, jakie przesłanie zawiera wiersz „Przesłanie Pana Cogito”, a następnie własnymi słowami sformułować zasady, którymi powinien kierować się człowiek myślący.
Przesłaniem Pana Cogito jest wezwanie do zachowania wierności wartościom moralnym niezależnie od okoliczności, nagrody czy skuteczności działań. Człowiek myślący powinien zachować godność, odwagę i niezależność myślenia w świecie przemocy, kłamstwa i nacisku ideologicznego. Ma obowiązek sprzeciwiać się złu, nawet jeśli prowadzi to do samotności, cierpienia lub klęski. Sens postawy etycznej nie wynika z sukcesu, lecz z uczciwości wobec własnego sumienia. Przykazania człowieka myślącego można sformułować następująco: bądź wierny prawdzie, nie ulegaj strachowi ani konformizmowi, broń godności swojej i innych, zachowuj niezależność myślenia, ponosząc odpowiedzialność za swoje wybory, oraz pamiętaj o wartościach przekazywanych przez tradycję i kulturę.
1. Przeczytaj cały wiersz i zwróć uwagę na jego apelacyjny, normatywny charakter.
2. Zastanów się, jakie wartości są w nim powtarzane i uznawane za nadrzędne.
3. Odnieś przesłanie do postawy człowieka żyjącego w świecie opresji.
4. Spróbuj przełożyć poetyckie nakazy na proste, zrozumiałe zasady postępowania.
5. Wyjaśnij, że przykazania Pana Cogito mają charakter uniwersalny i ponadczasowy.
Zadanie 1.
123Ćwiczenie 5.
166Zadanie 11.
265