W tym zadaniu musisz wyjaśnić, jak filozof Anix postrzega podobieństwo między ustrojami Kurdlandii i Luzanii. Trzeba wskazać, mimo odmiennych form organizacji oba systemy działają w podobny sposób oraz jaki mają wpływ na jednostkę i społeczeństwo.
Zdaniem filozofa Anixa podobieństwo między Kurdlandią a Luzanią polega na tym, że oba systemy prowadzą do ubezwłasnowolnienia człowieka, choć czynią to innymi metodami. W Kurdlandii jednostka jest podporządkowana władzy poprzez przymus, represje i strach, natomiast w Luzanii poprzez nadmiar dobrobytu, wygody i eliminację wszelkich trudności. W obu przypadkach człowiek zostaje pozbawiony realnej wolności, odpowiedzialności i możliwości samodzielnego wyboru. Anix podkreśla, że zarówno terror, jak i nadmierna opiekuńczość państwa prowadzą do podobnego efektu: bierności społecznej i zaniku autonomii jednostki.
1. Zwróć uwagę, że Anix porównuje skutki działania systemów, a nie ich zewnętrzną formę.
2. Dostrzeż, że w obu państwach jednostka traci samodzielność, choć przyczyny tego są różne.
3. Zauważ, że przymus w Kurdlandii i komfort w Luzanii pełnią podobną funkcję kontrolną.
4. Przeanalizuj, w jaki sposób oba systemy ograniczają wolność i odpowiedzialność obywateli.
5. Sformułuj wniosek, że Lem krytykuje nie tylko jawne tyranie, ale także pozornie idealne modele społeczne.
Zadanie 1.
123Ćwiczenie 5.
166Zadanie 11.
265