Musisz rozstrzygnąć, która z dwóch tez lepiej oddaje sens tekstu: czy za światem działają nieznane, pozaracjonalne siły, czy też człowiek nie poznał jeszcze praw rządzących rzeczywistością. Odpowiedź należy uzasadnić, odwołując się do wymowy utworu.
Tekst wyraźniej sugeruje, że człowiek nie poznał jeszcze praw rządzących rzeczywistością, a nie to, że światem kierują tajemnicze, nadnaturalne siły. Autor konsekwentnie unika religijnych i metafizycznych wyjaśnień katastrofy, podkreślając ograniczenia ludzkiego poznania. Zło i groza wydarzeń wynikają nie z działania ukrytych mocy, lecz z obojętności natury wobec człowieka oraz z faktu, że rozum ludzki nie potrafi jeszcze w pełni wyjaśnić mechanizmów świata. Wymowa tekstu skłania więc ku postawie racjonalnej i sceptycznej wobec nadprzyrodzonych interpretacji.
1. Zwróć uwagę, że autor dystansuje się od prób nadawania katastrofie sensu metafizycznego lub religijnego.
2. Zauważ, że opisy trzęsienia ziemi podkreślają brak intencji i celowości w działaniu natury.
3. Uświadom sobie, że pisarz akcentuje granice ludzkiego języka i wiedzy w obliczu katastrofy.
4. Dostrzeż, że niewiedza nie zostaje wypełniona wiarą w ukryte siły, lecz pozostaje uczciwie nazwana jako niewiedza.
5. Dojdź do wniosku, że tekst zachęca do przyjęcia postawy poznawczej opartej na refleksji i świadomości ograniczeń człowieka.
Zadanie 1.
123Ćwiczenie 5.
166Zadanie 11.
265