W tym zadaniu musisz określić, kim jest podmiot mówiący w wierszu oraz wyjaśnić, jaki charakter ma jego relacja z osobami, do których kieruje pytania.
Osoba mówiąca w wierszu jawi się jako zwykły obywatel, obserwator codziennej rzeczywistości PRL, ktoś stojący „wśród” innych ludzi, a nie ponad nimi. Nie występuje w roli władzy ani autorytetu, lecz jako ktoś współuczestniczący w tym samym doświadczeniu społecznym. Relacja między mówiącym a adresatami pytań ma charakter wspólnotowy i solidarnościowy – łączy ich to samo poczucie zagubienia, bezsilności i niepewności. Pytania nie są oskarżeniem, lecz próbą wspólnego zrozumienia sytuacji, w jakiej wszyscy się znajdują.
1. Przypomnij sobie, że podmiot liryczny mówi w pierwszej osobie i włącza siebie w opisywaną zbiorowość.
2. Zwróć uwagę, że pytania kierowane są do ludzi podobnych do niego – kobiet, staruszek, emerytów, zwykłych przechodniów.
3. Zauważ, że brak tu dystansu i wyższości – mówiący nie poucza, lecz dzieli to samo doświadczenie.
4. Ustal, że relacja opiera się na współodczuwaniu i wspólnym losie, a nie na hierarchii czy dominacji.
Zadanie 1.
123Ćwiczenie 5.
166Zadanie 11.
265