W tym zadaniu musisz wskazać w wierszu „Pieśń o bębnie” Zbigniewa Herberta wyrażenia o charakterze ironicznym oraz wyjaśnić, jaki mają one sens ukryty i co poeta dzięki nim krytykuje.
Ironię zawierają wyrażenia takie jak: „dyktator muzyki rozgromionych”, „jedna myśl i słowo jedno”, „niesiemy kłosy lub nagrobek”, a także patetyczne określenia pochodu i marszu. Ich ukryty sens polega na demaskowaniu fałszu oficjalnego języka władzy. „Jedna myśl i słowo jedno” ironicznie oznacza brak wolności myślenia i narzuconą ideologię, a nie jedność społeczną. „Kłosy lub nagrobek” pokazują pozorny wybór, który w rzeczywistości prowadzi do klęski i śmierci. Określenie „dyktator muzyki” obnaża brutalną dominację prymitywnej propagandy nad kulturą i sztuką. Ironia służy więc krytyce totalitarnego systemu i jego języka.
1. Przeczytaj uważnie wiersz i zwróć uwagę na fragmenty brzmiące patetycznie lub podniośle.
2. Zastanów się, czy dosłowne znaczenie tych wyrażeń zgadza się z ogólną wymową utworu.
3. Wyszukaj miejsca, w których poeta pozornie chwali zjawiska budzące niepokój.
4. Odczytaj sens ukryty, przeciwstawny do sensu dosłownego.
5. Wyjaśnij, że ironia pozwala poecie krytykować propagandę, zniewolenie i degradację kultury.
Zadanie 1.
123Ćwiczenie 5.
166Zadanie 11.
265