Komuniści zaczęli od ogłoszenia amnestii, dzięki której wygasili podziemną opozycję, a następnie oskarżyli PSL o zdradę narodu i szpiegostwo dla obcych wywiadów. Mikołajczyk zrozumiał groźbę i uciekł do Anglii; pozostałe struktury partii zostały przejęte przez komunistów i połączone z chłopskimi politykami komunistycznymi, aby stworzyć Zjednoczone Stronnictwo Ludowe, które było zależne od woli PPR.
Gdyby Mikołajczyk nie uciekł, spotkałby go los podobny do losu przywódców Państwa Podziemnego – pokazowy proces, a następnie tajemnicza śmierć w więzieniu. ZSL stało się przybudówką, a więc partią zależną od woli przewodniczących PPR, tym samym likwidując ostatni rzeczywisty punkt oporu na arenie politycznej.